Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

प्रियव्रतवंशवर्णनम् — सप्तद्वीपविभागः, जम्बूद्वीप-वर्षविभागः, भरत-नामकरणम्

सुमतिर् भरतस्याभूत् पुत्रः परमधार्मिकः कृत्वा सम्यग् ददौ तस्मै राज्यम् इष्टमखः पिता

sumatir bharatasyābhūt putraḥ paramadhārmikaḥ kṛtvā samyag dadau tasmai rājyam iṣṭamakhaḥ pitā

كان لبهارتا ابنٌ اسمه سُمَتي، أميرٌ بالغُ البرّ والتقوى. وأبوه، المحبّ للقرابين التي يجلّها، بعدما رتّب الأمور على وجهها، وهبه المُلك.

सुमतिःSumati
सुमतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भरतस्यof Bharata
भरतस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (अorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पुत्रःa son
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘सुमतिः’ इत्यस्य विधेय (apposition)
परमधार्मिकःsupremely righteous
परमधार्मिकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक) + धार्मिक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (परमः धार्मिकः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purva-kriya (Absolutive)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त; पूर्वकालिक क्रिया
सम्यक्properly, duly
सम्यक्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
ददौgave
ददौ:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसक, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; सर्वनाम
राज्यम्the kingdom
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
इष्टमखःone whose sacrifices are duly performed
इष्टमखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootइष्ट (प्रातिपदिक/कृदन्त-निष्पन्न) + मख (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (इष्टः मखः यस्य/इष्टमखः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
पिताthe father
पिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

B
Bharata
S
Sumati

FAQs

This verse establishes Sumati as Bharata’s son and emphasizes his exemplary dharma, marking him as a legitimate and worthy link in the dynastic succession.

Parāśara presents kingship as something entrusted through proper procedure—after setting affairs in order—highlighting rajadharma rather than mere inheritance.

By portraying righteous succession and sacrificial piety as the basis of sovereignty, the text implies that stable rule aligns with the cosmic order upheld by Vishnu, the supreme regulator of dharma and time.