HomeVamana PuranaAdh. 10Shloka 3

Vamana Purana — Sukeshi's Inquiry into Dharma, Shloka 3

The Seven Dvipas and Twenty-One Hells

तावन्योन्यं सुतीक्ष्णाग्रैः शरैः संनतपर्वभिः रुक्मपुङ्खैर्महावेगैराजघ्नतुरुभावपि

tāvanyonyaṃ sutīkṣṇāgraiḥ śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ rukmapuṅkhairmahāvegairājaghnaturubhāvapi

ثم إن كليهما ضرب الآخر بسهامٍ شديدة الحدّة، محكمة المفاصل، ذات ريشٍ ذهبي، مندَفعة بقوة عظيمة.

तौthose two (both of them)
तौ:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन (Dual)
अन्योन्यम्each other
अन्योन्यम्:
कर्म (Karma/Object; reciprocal)
TypeNoun
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् प्रयोग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; परस्पर (reciprocally)
सुतीक्ष्णाग्रैःwith very sharp-pointed (ones)
सुतीक्ष्णाग्रैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootसुतीक्ष्णाग्र (प्रातिपदिक: सु + तीक्ष्ण + अग्र)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; विशेषण (qualifier of शरैः)
शरैःwith arrows
शरैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
संनतपर्वभिःwith bent joints/knots (of the shaft)
संनतपर्वभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootसंनतपर्वन् (प्रातिपदिक: संनत + पर्वन्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; विशेषण (qualifier of शरैः)
रुक्मपुङ्खैःwith golden-feathered (arrows)
रुक्मपुङ्खैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootरुक्मपुङ्ख (प्रातिपदिक: रुक्म + पुङ्ख)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; विशेषण (qualifier of शरैः)
महावेगैःwith great speed
महावेगैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootमहावेग (प्रातिपदिक: महा + वेग)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; विशेषण (qualifier of शरैः)
आजघ्नतुःstruck/attacked
आजघ्नतुः:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootआ + हन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन (Dual); परस्मैपद
उभौboth
उभौ:
कर्ता (Karta; apposition to तौ)
TypeNoun
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन
अपिalso/indeed
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), ‘also/indeed’
Narratorial (frame dialogue not explicit in these verses; commonly Pulastya → Nārada in the Vāmana Purāṇa)
Indra (implied as opponent)Andhaka
Daitya-Deva ConflictReciprocal violenceEpic battle description (yuddha-varṇana)

{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "raudra", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Mutual striking underscores how conflict escalates through retaliation; Purāṇic battle scenes often imply that without dharma-guidance, strength breeds cyclical harm.

Carita/Vamśānucarita-style episode embedded in deity–asura antagonism; it functions as narrative support for later theological or moral conclusions.

The ‘well-crafted’ and ‘gold-fletched’ arrows symbolize refined capability; the Purāṇa contrasts refinement of means with the need for refinement of ends (dharma).