HomeVamana PuranaAdh. 38Shloka 25
Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Jabali Bound by the MonkeyJabali Bound by the Monkey: Nandayanti’s Ordeal and the Yamuna–Hiranyavati Sacred Corridor

तं विब्रुवन्तं दृष्ट्वैव नन्दयन्ती सुदुःखिता प्राह केनासि बद्ध्स्तवं नन्दयन्ती सुदुःखिता प्राह केनासि बद्धस्त्वं पापिना वद बालक

taṃ vibruvantaṃ dṛṣṭvaiva nandayantī suduḥkhitā prāha kenāsi baddhstavaṃ nandayantī suduḥkhitā prāha kenāsi baddhastvaṃ pāpinā vada bālaka

فلما رأته يتكلم، قالت نندايَنتي وهي شديدةُ الكرب: «مَن الذي قيّدك؟ أخبرني يا بُنيّ—أيُّ آثمٍ (pāpī) قيّدك؟»

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
विब्रुवन्तम्speaking
विब्रुवन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootवि + ब्रू (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; ‘speaking’
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
एवindeed/just
एव:
Avyaya (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (just/indeed)
नन्दयन्ती(she) gladdening/comforting
नन्दयन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootनन्दय् (णिजन्त; नन्द् धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; कर्तरि
सुदुःखिताvery sorrowful
सुदुःखिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु + दुःखित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (नन्दयन्ती/सा)
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आह्/अह् (धातु; ‘आह’ रूप)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
केनby whom/with what
केन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; प्रश्नार्थक
असिare
असि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
बद्धःbound
बद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; कर्तरि ‘bound’
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
पापिनाby a sinner/evil person
पापिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपापिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्
वदtell/speak
वद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
बालकO child
बालक:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootबालक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (vocative), एकवचनम्
Nandayantī addressing the bound child
Karुणा (compassion)Inquiry into wrongdoing and bondageMoral framing (pāpin) preceding revelationDialogue as transition to backstory

{ "primaryRasa": "karuna", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

The question frames bondage as a moral violation—an act of adharma—inviting the narrative to disclose either a human अपराध (crime) or a deeper karmic/divine causality (curse, fate, or test) that only appears ‘sinful’ on the surface.

It confirms the child is conscious and articulate, strengthening the immediacy of the encounter and justifying Nandayantī’s direct questioning rather than silent observation or ritual response.

The doubled segment likely reflects a transmission/edition duplication rather than intended poetic repetition. The core sense remains: Nandayantī, distressed, asks who bound the child and urges him to explain.