HomeUpanishadsYogatattvaVerse 15
Previous Verse
Next Verse

Verse 15

Yogatattva

तस्माद्दोषविनाशार्थमुपायं कथयामि ते । योगहीनं कथं ज्ञानं मोक्षदं भवति ध्रुवम् ॥ योगो हि ज्ञानहीनस्तु न क्षमो मोक्षकर्मणि । तस्माज्ज्ञानं च योगं च मुमुक्षुर्दृढमभ्यसेत् ॥

तस्मात् । दोष-विनाश-अर्थम् । उपायम् । कथयामि । ते । योग-हीनम् । कथम् । ज्ञानम् । मोक्ष-दम् । भवति । ध्रुवम् । योगः । हि । ज्ञान-हीनः । तु । न । क्षमः । मोक्ष-कर्मणि । तस्मात् । ज्ञानम् । च । योगम् । च । मुमुक्षुः । दृढम् । अभ्यसेत् ।

tasmād doṣavināśārtham upāyaṃ kathayāmi te | yogahīnaṃ kathaṃ jñānaṃ mokṣadaṃ bhavati dhruvam || yogo hi jñānahīnas tu na kṣamo mokṣakarmaṇi | tasmāj jñānaṃ ca yogaṃ ca mumukṣur dṛḍham abhyaset ||

لذلك، لأجل إفناء العيوب أُبيّن لك الوسيلة. كيف يكونُ العلمُ، إذا خلا من اليوغا، مُعطيًا للتحرّر يقينًا؟ فإنّ اليوغا إذا خلت من المعرفة لا تقدر على عمل الخلاص. فليُواظِب طالبُ الموكشا بثباتٍ على المعرفة واليوغا معًا.

Therefore, for the destruction of faults I tell you the means. How can knowledge, devoid of yoga, certainly become a giver of liberation? For yoga, indeed, when devoid of knowledge, is not capable in the work of liberation. Therefore the seeker of liberation should firmly practice both knowledge and yoga.

Moksha through integrated sādhana (jñāna supported by yoga)Mahavakya: Indirect: yoga prepares for stable assimilation of mahāvākya teaching; jñāna supplies the content of realization (non-duality).Krishna YajurvedaChandas: Anuṣṭubh (śloka)