HomeUpanishadsNarayanaVerse 4
Previous Verse
Next Verse

Verse 4

Narayana

प्रत्यगानन्दं ब्रह्मपुरुषं प्रणवस्वरूपम्। अकार उकार मकार इति। तानेकधा समभरत्तदेतदोमिति। यमुक्त्वा मुच्यते योगी जन्मसंसारबन्धनात्। ॐ नमो नारायणायेति मन्त्रोपासकः वैकुण्ठभुवनलोकं गमिष्यति। तदिदं परं पुण्डरीकं विज्ञानघनम्। तस्मात् तदिदावन्मात्रम्। ब्रह्मण्यो देवकीपुत्रो ब्रह्मण्यो मधुसूदनः। सर्वभूतस्थमेकं नारायणम्। कारणरूपम् अकारः परब्रह्म ओम्। एतदथर्वशिरो योऽधीते॥४॥

प्रत्यक्-आनन्दम् । ब्रह्म-पुरुषम् । प्रणव-स्वरूपम् । अकारः । उकारः । मकारः । इति । तान् । एकधा । समभरत् । तत् । एतत् । ओम् । इति । यम् । उक्त्वा । मुच्यते । योगी । जन्म-संसार-बन्धनात् । ॐ । नमः । नारायणाय । इति । मन्त्र-उपासकः । वैकुण्ठ-भुवन-लोकम् । गमिष्यति । तत् । इदम् । परम् । पुण्डरीकम् । विज्ञान-घनम् । तस्मात् । तत् । इदावन्-मात्रम् । ब्रह्मण्यः । देवकी-पुत्रः । ब्रह्मण्यः । मधुसूदनः । सर्व-भूत-स्थम् । एकम् । नारायणम् । कारण-रूपम् । अकारः । पर-ब्रह्म । ओम् । एतत् । अथर्व-शिरः । यः । अधीते ।

pratyagānandaṃ brahmapuruṣaṃ praṇavasvarūpam | akāra ukāra makāra iti | tānekadhā samabharat tad etad om iti | yam uktvā mucyate yogī janmasaṃsārabandhanāt | oṃ namo nārāyaṇāyeti mantropāsakaḥ vaikuṇṭhabhuvanalokaṃ gamiṣyati | tad idaṃ paraṃ puṇḍarīkaṃ vijñānaghanaṃ | tasmāt tad idāvanmātram | brahmaṇyo devakīputro brahmaṇyo madhusūdanaḥ | sarvabhūtastham ekaṃ nārāyaṇam | kāraṇarūpam akāraḥ parabrahma om | etad atharvaśiro yo’dhīte ||4||

هو النعيم الباطن، براهمان-بوروشا، الذي صورته البرَنَفَة. وهو: «أ»، «و»، «م»؛ هكذا. جمعها في واحد؛ وذلك بعينه هو «أوم». من نطق به تحرّر اليوغي من رباط الولادة والسَّمسارة. وعابدُ المانترا: «أوم، انحناءٌ لنارايانا» يمضي إلى عالم فايكونثا. هذا هو اللوتس الأسمى، كتلةٌ من الوعي الخالص. لذلك فذلك لا يتجاوز مقدار «هذا القدر»؛ أي الحقيقة الحاضرة البديهية. ابنُ ديفكي مكرَّسٌ للبراهمان، ومادھوسودانا مكرَّسٌ للبراهمان. نارايانا الواحد القائم في جميع الكائنات هو الصورة السببية: الحرف «أ»—البراهمان الأعلى—أوم. من يدرس هذا الأتهرفاشيراس ينال ثمرته.

(He is) the inward bliss, the Brahman-Puruṣa, whose form is the praṇava. (It is) ‘a’, ‘u’, ‘m’—thus. He combined them into one; that indeed is ‘Om’. Having uttered which, the yogin is released from the bondage of birth and saṃsāra. The worshipper of the mantra ‘Om, obeisance to Nārāyaṇa’ will go to the world of Vaikuṇṭha. This is the supreme lotus, a mass of consciousness. Therefore, that is only of the measure of ‘this much’ (i.e., the immediate, self-evident reality). The son of Devakī is devoted to Brahman; Madhusūdana is devoted to Brahman. The one Nārāyaṇa abiding in all beings (is) the causal form: the letter ‘a’—the supreme Brahman—Om. Whoever studies this Atharvaśiras (teaching) (attains its fruit).

Brahman as Praṇava (Oṃ), Nārāyaṇa as inner Self and cause; mokṣa through upāsanā/jñānaMahavakya: Implicitly supports ‘ayam ātmā brahma’ (Māṇḍūkya) by identifying the inward Self (pratyag-ānanda/vijñānaghana) with Brahman; also aligns with ‘prajnānaṃ brahma’ via ‘vijñānaghana’AtharvaAtharva-veda (commonly transmitted with Atharvaśiras/Nārāyaṇa corpus; specific śākhā not securely attested) ShakhaChandas: Prose (gadya) with mantra-like cadences