Adhyaya 153

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति रूपतीर्थमनुत्तमम् । यत्र स्नातो नरः सम्यग्विरूपो रूपवान्भवेत्

قال سوتا: «وفوق ذلك، يوجد هناك أيضًا مَعبرٌ مقدّس لا نظير له يُدعى روبا-تيرثا. من اغتسل فيه على الوجه الصحيح، وإن كان قبيح الهيئة، صار ذا جمالٍ وبهاء».

Verse 2

पूर्वं भगवता तेन ब्रह्मणा लोक कर्तृणा । सृष्टिं कृत्वा च विस्तीर्णां यथोक्तं च चतुर्विधाम्

في سالف الزمان، ذلك «براهما» المبارك، صانع العوالم، بعدما أوجد الخلق الواسع كما أُعلن، على ترتيبه ذي الأقسام الأربعة…

Verse 3

ततः स चिन्तयामास रूपसंचयसंयुताम् । एकामप्सरसं दिव्यां देवमायां सृजाम्यहम्

ثم تفكّر قائلاً: «سأُبدِع أَبْسَرا واحدةً إلهيّة، موشّاةً بكنزٍ من الجمال—إنّها ديفا-مايا بذاتها».

Verse 4

ततश्च सर्वदेवानां समादाय तिलंतिलम् । रूपं च निर्ममे पश्चादत्याश्चर्यमयीं च ताम्

ثم جمع من جميع الآلهة نصيبًا يسيرًا—«كحبةِ سِمسم» من كلٍّ منهم—فصاغ به جمالها؛ ثم أوجدها بعد ذلك ككائنٍ مفعمٍ بالعجب والروعة.

Verse 5

यां दृष्ट्वा क्षोभमापन्नः स्वयमेव पितामहः

فلما رآها اضطرب حتى بيتامها (براهما) نفسه، وهاج قلبه.

Verse 6

ततस्तां प्रेषयामास कैलासं प्रति पद्मजः । गच्छ देवि महादेवं प्रणमस्व शुचिस्मिते

ثم أرسلها بادماجا (براهما) نحو كايلاسا قائلاً: «اذهبي أيتها الإلهة، واسجدي لمهاديڤا، يا ذات الابتسامة الطاهرة».

Verse 7

ततः सा सत्वरं गत्वा कैलासं पर्वतोत्तमम् । अपश्यच्छंकरं तत्र निर्विष्टं पार्वतीसमम्

ثم مضت مسرعةً إلى كايلاسا، أفضلِ الجبال، فرأت هناك شانكرا جالسًا مع بارفتي.

Verse 9

शंकरोऽपि च तां दृष्ट्वा विस्मयं परमं गतः । सुदृष्टां नाकरोद्भीत्या पार्श्वस्थां वीक्ष्य पार्वतीम् । ततः प्रदक्षिणां चक्रे सा प्रणम्य महेश्वरम् । श्रद्धया परया युक्ता कृतांजलिपुटा स्थिता

حتى شانكرا (Śaṅkara) لما رآها أُخذ بأعظم الدهشة. غير أنه خوفًا من عدم اللياقة لم يحدّق فيها تمامًا، بل نظر إلى بارفتي (Pārvatī) القائمة إلى جانبه. ثم طافت طواف البرادكشِنا (pradakṣiṇā) وانحنت ساجدةً لماهيشفرا (Maheśvara)؛ وبإيمانٍ أسمى وقفت ويداها مضمومتان بخشوع.

Verse 10

यावद्दक्षिणपार्श्वस्था तावद्वक्त्रं स दक्षिणम् । प्रचकार महादेवस्तदुपाकृष्टलोचनः

ما دامت واقفةً عن يمينه، كان مهاديڤا (Mahādeva) يوجّه وجهه إلى اليمين، وعيناه منجذبتان إليها.

Verse 11

पश्चिमायां यदा साऽभूत्प्रदक्षिणवशाच्छुभा । पश्चिमं वदनं तेन तदर्थं च कृतं ततः

ولما صارت تلك السيدة المباركة في الجهة الغربية بقوة طواف البرادكشِنا (pradakṣiṇā)، صيغ حينئذٍ وجهٌ غربيٌّ لذات الغاية.

Verse 12

एवमुत्तरसंस्थायां तस्यां देवेन शंभुना । उत्तरं वदनं क्लृप्तं गौरीभीतेन चेतसा । न ग्रीवां चालयामास कथंचिदपि स द्विजाः

وكذلك، لما كانت في جهة الشمال، صاغ الإله شمبهو (Śambhu) وجهًا شماليًّا، إذ كان قلبه خائفًا من غوري (Gaurī). ويا معشر ذوي الميلادين (dvija)، لم يحرّك عنقه بأي وجهٍ من الوجوه.

Verse 13

एतस्मिन्नंतरे तत्र नारदो मुनिपुंगवः । अब्रवीत्पार्वतीं पश्चात्प्रणिपत्य महेश्वरम्

وفي تلك الأثناء هناك، تكلّم نارادا (Nārada)، سيد الحكماء، إلى بارفتي (Pārvatī) بعد أن سجد أولًا لماهيشفرا (Maheśvara).

Verse 14

नारद उवाच । पश्य पार्वति ते पत्युश्चेष्टितं गर्हितं यथा । दृष्ट्वा रूपवतीं नारीं कृतं ।मुखचतुष्टयम्

قال نارادا: «انظري يا بارفتي—ما ألومَ سلوكَ زوجِك! إذ لمّا رأى امرأةً فاتنةً صنع لنفسه أربعةَ وجوه».

Verse 16

हास्यस्य पदवीमद्य त्वं गमिष्यसि पार्वति । सर्वासां देवपत्नीनां ज्ञात्वान्यासक्तमीश्वरम्

«اليوم يا بارفتي ستغدين موضعَ سخريةٍ بين جميع زوجات الآلهة، حين يعلمن أن الربَّ قد تعلّق بغيرك».

Verse 17

एतद्देवि विजानासि यादृक्चित्तं शिवोद्भवम् । अस्या उपरि वेश्याया निंदिताया विचक्षणैः

«أيتها الإلهة، أنت تعلمين حقًّا أيَّ عقلٍ يولد من شيفا؛ ومع ذلك فإنه يميل إلى هذه البغيّ، المذمومة عند ذوي البصيرة».

Verse 18

समादाय निजे हर्म्य एतां संस्थापयिष्यति । परं लज्जासमोपेतो न ब्रवीति वचः शुभे

«سيأخذها ويُقيمها في قصره هو؛ غيرَ أنه، وقد غلبه الخجل، لن ينطق بكلمةٍ واحدة، يا حسناء».

Verse 19

अहमेतद्विजानामि न त्वया सदृशी क्वचित् । अस्ति नारी तथाऽन्योपि विजानाति सुरेश्वरि

«إني أعلم هذا: لا امرأةَ في أيّ مكانٍ تشبهك؛ ولا امرأةَ أخرى تفهم كما تفهمين، يا ملكةَ الآلهة».

Verse 20

ततो निरोधया मास द्रुतं सा पर्वतात्मजा । सर्वनेत्राणि देवस्य महिषीधर्ममाश्रिता

حينئذٍ أسرعت ابنةُ الجبل فَكَفَّتْهُ، متشبِّثةً بدَرْمَا الزوجة الشرعية، فأغلقتْ جميعَ عيونِ الإله.

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे शैला विशीर्यंति समंततः । मर्यादां संत्यजंति स्म सर्वे च मकरालयाः

وفي تلك الأثناء أخذت الجبالُ تتصدّع من كل جانب، وتركَتْ جميعُ المحيطات—مساكنُ المَكَرَات—حدودَها.

Verse 22

प्रलयस्य समुत्थानं संजातं द्विजसत्तमाः । तावद्ब्रह्मदिनं प्राप्तं परमं सृष्टिलक्षणम्

يا خيرَ ذوي الولادتين، لقد وقع انبثاقُ الخلق من البرالايا؛ ثم أتى «يومُ براهما» الأعلى، الموشومُ بعلاماتِ الخلق المميِّزة.

Verse 23

निमेषेण पुनस्तस्य प्रलयस्य प्रजापतेः । ब्रह्मणः सा निशा प्रोक्ता सर्वं तोयमयं भवेत्

ثم من جديد، في طرفةِ عينٍ يقع ذلك البرالايا لربّ المخلوقات براجابتي؛ وتُسمّى «ليلةَ براهما»، حين يصير كلُّ شيءٍ ماءً محضًا.

Verse 24

अथ तत्र गणाः सर्वे भृगिनंदिपुरःसराः । सोऽपि देवमुनिर्भीतस्तामुवाच सुरेश्वरीम्

ثم هناك اجتمعتْ جميعُ الغَنات، يتقدّمهم بهṛغي ونَندين. وكذلك ذلك الحكيمُ الإلهي، وقد اعتراه الخوف، خاطب الإلهةَ سُريشْوَري، سيّدةَ الآلهة ومالكتَهم.

Verse 25

मुंचमुंच सुरज्येष्ठे देवनेत्राणि संप्रति । नोचेन्नाशः समस्तस्य लोकस्यास्य भविष्यति

«أطلِقهم، أطلِقهم الآن، يا أقدمَ الآلهة—يا عيونَ الآلهة! وإلا فإن هلاكَ هذا العالم كلِّه سيقع.»

Verse 26

एवं प्रोक्ताऽपि सा देवी यावच्च न मुमोच तम् । तावद्देवेन लालाटं विसृष्टं लोचनं परम्

ومع أنها خوطبت هكذا، لم تُطلِق الإلهةُ ذلك؛ فانبثق من جبهة الإله عينٌ عليا سامية.

Verse 27

कृपाविष्टेन लोकानां येन रक्षा प्रजायते । न शक्तो वारितुं देवीं प्राणेभ्योऽपि गरीयसीम्

وقد استولى عليه الحنانُ على العوالم—وبه تنشأ حمايتها—فلم يستطع أن يردع الإلهة، وهي أثقل من أنفاس الحياة نفسها.

Verse 28

अंबिकां विबुधाः प्राहुस्त्र्यंबकाणि यतो द्विजाः । तस्मात्संकीर्त्यते लोके त्र्यंबकश्च सुरेश्वरः

يا ذوي الولادتين، لما كان الحكماء يسمّون أمبيكا «تريَمبَكا» (ذات العيون الثلاث)، لذلك يُشاد في العالم أيضًا بسيد الآلهة باسم «تريَمبَكا».

Verse 29

ततः संत्यज्य तं देवं देवी पर्वतपुत्रिका । प्रोवाच कोपरक्ताक्षी पुरःस्थां तां तिलोत्तमाम्

ثم إن الإلهة، ابنة الجبل، أعرضت عن ذلك الإله، وخاطبت—وعيناها محمرّتان من الغضب—تيلوتّما القائمة أمامها.

Verse 30

यस्मान्मे दयितः पापे त्वया रूपाद्विडंबितः । चतुर्वक्त्रः कृतस्तस्मात्त्वं विरूपा भव द्रुतम्

«لأنكِ أيتها الآثمة قد سخرتِ من حبيبي بجمالكِ وجعلتِه ذا أربعة وجوه؛ فلتصبحي مشوّهةً في الحال!»

Verse 31

ततः सा सहसा भूत्वा तत्क्षणाद्भग्ननासिका । शीर्णकेशा बृहद्दंता चिपिटाक्षी महोदरा

فعندئذٍ، في تلك اللحظة نفسها، صارت فجأةً بأنفٍ مكسور، وشَعرٍ منكوش، وأسنانٍ عظيمة، وعينين مفلطحتين، وبطنٍ منتفخ.

Verse 32

अथ वीक्ष्य निजं देहं तथाभूतं वराप्सराः । प्रोवाच वेपमाना सा कृतांजलिपुटा स्थिता

ثم إن تلك الأبسرا الفاضلة، لما رأت جسدها قد صار كذلك، ارتجفت ووقفت ويداها مطويتان في التحية، وتكلمت.

Verse 33

अहं संप्रेषिता देवि प्रणामार्थं त्रिशूलिनः । ब्रह्मणा तेन चायाता युष्माकं च विशेषतः

«يا إلهة، لقد أُرسلتُ من قِبَل الربّ حامل الرمح الثلاثي (شيفا) لأقدّم السجود. وكذلك بعثني براهما أيضًا—وخاصةً لأرفع إليكِ التحية والتبجيل.»

Verse 34

निर्दोषाया विरागायास्तस्माद्युक्तं न ते भवेत् । शापं दातुं प्रसादं मे तस्मात्त्वं कर्तुमर्हसि

«ولأنني بريئة ولا أحمل سوء نية، فلا يليق بكِ أن تُنزلي عليّ لعنة. فامنحيني رضاكِ ونعمتكِ، لا اللعنة.»

Verse 35

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा दीनं सत्यं च पार्वती । पश्चात्तापसमोपेता ततः प्रोवाच सुप्रियम्

فلما سمعت بارفتي كلامها المتواضع الصادق، امتلأت ندمًا، ثم خاطبت حبيبها بكلماتٍ رقيقةٍ رحيمة.

Verse 36

स्त्रीस्वभावात्समायातः कोपोऽयं त्वां प्रति द्रुतम् । तस्मादागच्छ गच्छावो मया सार्धं धरातले

«وبسبب سرعة طبع المرأة ثار هذا الغضب سريعًا نحوك. فتعال—لنمضِ معًا إلى الأرض.»

Verse 37

तत्रास्ति रूपदं तीर्थं मया चोत्पादितं स्वयम् । माघशुक्लतृतीयायां स्नानार्थं विमलोदकम्

«هناك تيرثا يمنح الحُسن—قد أنشأته أنا بنفسي—وماؤه طاهر صافٍ للاغتسال في اليوم الثالث من النصف المضيء من شهر ماغها.»

Verse 38

या नारी प्रातरुत्थाय तत्र स्नानं समाचरेत् । सा स्याद्रूपवती नूनमदृष्टे रविमंडले

«وأيُّ امرأةٍ تنهض باكرًا وتغتسل هناك، فإنها ستغدو جميلةً يقينًا—قبل أن تُبصر قرص الشمس.»

Verse 39

सदा माघे तृतीयायां तत्र स्नानं करोम्यहम् । अद्य सा तत्र यास्यामि स्नानाय कृतनिश्चया

«في كل عام، في اليوم الثالث من شهر ماغها، أستحمّ هناك دائمًا. واليوم أيضًا سأمضي إلى هناك، وقد عقدت العزم على الاغتسال.»

Verse 40

सूत उवाच । एवमुक्त्वा समादाय सा देवी तां तिलोत्तमाम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे रूपतीर्थं जगाम च

قال سوتا: هكذا تكلّمت الإلهة، ثم أخذت تيلوتّما معها ومضت إلى روباتيرثا في البقعة المقدّسة لهاطكيشڤرا.

Verse 41

तत्र स्नानं स्वयं चक्रे विधिपूर्वं सुरेश्वरी । तस्या ह्यनन्तरं सापि भक्तियुक्ता तिलोत्तमा

هناك قامت سُرِيشْوَرِي، ملكة الآلهة، بالاغتسال بنفسها وفق الشعائر على وجهها؛ ثم من بعدها مباشرة اغتسلت تيلوتّما أيضًا وهي ممتلئة بالعبادة.

Verse 42

ततः कांतिमती जाता तत्क्षणादेव भामिनी । पूर्वमासीयद्थारूपा तथासाऽभूद्विशेषतः

ثم في تلك اللحظة عينها امتلأت الحسناء بهاءً ونورًا. استعادت جمالها الأول، بل غدت أبهى وأشدّ تميّزًا من ذي قبل.

Verse 43

अथ तुष्टिसमायुक्ता तां प्रणम्य सुरेश्वरीम् । प्रोवाच विस्मयाविष्टा हर्षगद्गदया गिरा

ثم امتلأت رضًا، فانحنت ساجدةً للإلهة، سيّدة الآلهة. وقد استولى عليها العجب، فتكلّمت بصوتٍ مخنوقٍ بالفرح.

Verse 44

प्राप्तं रूपं महादेवि त्वत्प्रसादाच्चिरन्तनम् । ब्रह्मलोकं गमिष्यामि मामनुज्ञातुमर्हसि

يا ماهاديفي، بفضلك نلتُ جمالي القديم الأصيل. والآن سأمضي إلى براهما-لوكا؛ فتفضّلي بمنحي الإذن بالانصراف.

Verse 45

गौर्युवाच । वरं यच्छामि ते पुत्रि यत्किंचिद्धृदि संस्थितम् । तस्मात्प्रार्थय विश्रब्धा न वृथा मम दर्शनम्

قالت غَوْرِي: «يا ابنتي، أمنحكِ نعمةً—أيَّ رغبةٍ مستقرةٍ في قلبكِ. فاطلبي مطمئنّةً بلا خوف؛ فإن ظهوري أمامكِ لن يكون عبثًا».

Verse 46

तिलोत्तमोवाच । अहमत्र करिष्यामि क्षेत्रे तीर्थं निजं शुभे । त्वत्प्रसादेन तद्देवि यातु ख्यातिं धरातले

قالت تيلوتّما: «يا ديفي المباركة، في هذا الحقل المقدّس سأقيم تيرثا خاصًّا بي. وبفضلكِ يا ديفي، ليَشِعْ صيتُ ذلك التيرثا في أرجاء الأرض».

Verse 47

त्वया तत्रापि कर्तव्यं वर्षांते स्नानमेव हि । हितार्थं सर्वनारीणां रूपसौभाग्यदायकम्

وعليكِ أنتِ أيضًا أن تقومي بالاغتسال هناك عند انقضاء موسم الأمطار. فهو لخير جميع النساء، ويمنح الجمال وحُسن الطالع.

Verse 48

गौर्युवाच । चैत्रशुक्लतृतीयायां सदाहं त्वत्कृते शुभे । स्नानं तत्र करिष्यामि मध्याह्ने समुपस्थिते

قالت غَوْرِي: «يا ذاتَ اليُمن، من أجلكِ سأغتسل هناك دائمًا في اليوم القمري الثالث من النصف المضيء لشهر تشيترا، حين يحلّ وقت الظهيرة».

Verse 49

हितार्थं सर्वनारीणां तव वाक्यादसंशयम् । या तत्र दिवसे नारी तस्मिंस्तीर्थे करिष्यति

لخيرِ جميعِ النساء—وبلا ريبٍ بكلامكِ—أيُّ امرأةٍ تغتسل في ذلك اليوم في ذلك التيرثا…

Verse 50

स्नानं सा सौख्यसंयुक्ता भविष्यति सुखान्विता । स्पृहणीया च नारीणां सर्वासां धरणीतले

ستُمنَح راحةً وسعادةً، وتعيش في فرح. وبين جميع النساء على وجه الأرض ستغدو مَن تتوق الأخريات إلى الاقتداء بها.

Verse 51

पुरुषोऽपि सुभक्त्या यस्तत्र स्नानं करिष्यति । सप्तजन्मानि रूपाढ्यः ससौभाग्यो भविष्यति

وحتى الرجلُ الذي يغتسل هناك بعبادةٍ صادقة سيُرزَق جمالًا وحُسنَ طالعٍ لسبع ولادات.

Verse 52

सूत उवाच । एवमुक्ता तदा देव्या साप्सरा द्विजसत्तमाः । चक्रे कुण्डं सुविस्तीर्णं विमलोदप्रपूरितम्

قال سوتا: لما خوطبت تلك الأبسرا من الإلهة على هذا النحو—يا خيرَ ذوي الولادتين—أنشأت حوضًا مقدّسًا واسعًا فسيحًا، مملوءًا بماءٍ صافٍ طاهرٍ لا دنس فيه.

Verse 53

उपकंठे ततस्तस्य स्थापयामास पार्वतीम् । ततो जगाम संहृष्टा ब्रह्मलोकं तिलोत्तमा

ثم على ضفّته أقامت بارفتي. وبعد ذلك انطلقت تيلوتّما مسرورةَ القلب إلى عالم براهما.

Verse 54

ततः प्रभृति संजातं कुण्डमप्सरसा कृतम् । स्नानमात्रैर्नरैर्यत्र सौभाग्यं लभ्यते द्विजाः

ومنذ ذلك الحين ظهر هذا الحوض الذي صنعته الأبسرا. يا ذوي الولادتين، بمجرد الاغتسال فيه ينال الناسُ السعادةَ والبركة وحُسنَ الطالع.

Verse 55

नारीभिश्च विशेषेण पुत्रप्राप्तिरनुत्तमा । तथान्यदपि यत्किंचिद्वांछितं हृदये स्थितम्

وللنساء على وجه الخصوص، نيلُ الأبناء نعمةٌ لا تُضاهى. وكذلك كلُّ رغبةٍ أخرى—كلُّ ما استقرّ في القلب وتمنّاه—تُقضى هناك.

Verse 153

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽप्सरःकुण्डोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

وهكذا ينتهي، في «سكاندا مهاپورانا» الموقَّر—ضمن السَّمهيتا المؤلَّفة من واحدٍ وثمانين ألف بيت—في القسم السادس «ناغارا خَنْدَه»، في «ماهَاتْمْيَا» حَرَم «شري هاطَكيشْوَرا-كْشِتْرَه»، الفصل المعنون «تمجيد نشأة أپساراه-كوندا»، وهو الفصل 153.