Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Rishi: Not specified in the excerpt; dīkṣā mantras are part of the Vājasaneyin Adhvaryu repertoire
Devata: Āpaḥ (Waters); Dīkṣā/Tapas (consecration-austerity as embodied power)
Chandas: Predominantly triṣṭubh-like cadence in the first two pādas; concluding yajus-style identification and performative clause

आपो॑ अ॒स्मान्मा॒तर॑: शुन्धयन्तु घृ॒तेन॑ नो घृत॒प्व॒: पुनन्तु । विश्व॒j हि रि॒प्रं प्र॒वह॑न्ति दे॒वीरुदिदा॑भ्य॒: शुचि॒रा पू॒त ए॑मि । दी॒क्षा॒त॒पसो॑स्त॒नूर॑सि॒ तां त्वा॑ शि॒वाᳪ श॒ग्मां परि॑ दधे भ॒द्रं वर्णं॒ पुष्य॑न्

ā́po asmā́n mā́taraḥ śundhayantu ghṛténa no ghṛtapváḥ punantu | víśvaṃ hí ripráṃ praváhanti devī́r úd id ā́bhyaḥ śucírā pūtá emi | dīkṣā-táposos tanū́r asi tā́ṃ tvā śivā́ṃ śagmā́ṃ pári dadhe bhadráṃ várṇaṃ púṣyan

لتطهِّرْنا المياهُ، الأمهاتُ؛ ولتُنقِّنا المياهُ المضيئةُ بالسمن بالسمن. فإن الإلهيّاتِ يَجْرِفْنَ كلَّ دَنَس؛ ومنهنّ أخرجُ فأمضي طاهرًا مُطهَّرًا. أنتِ جسدُ التكريس (dīkṣā) والزهد/التقشّف (tapas)؛ إياكِ—مباركةً لطيفة—أرتدي وأتقلّد، مُنمِّيًا لونًا محمودًا.

आपः॑ । अ॒स्मान् । मा॒तरः॑ । शु॒न्ध॒य॒न्तु॒ । घृ॒तेन॑ । नः॒ । घृ॒त॒प्वः॑ । पु॒न॒न्तु॒ । विश्व॑म् । हि । रि॒प्रम् । प्र॒-वह॑न्ति । दे॒वीः । उद् । इत् । आ॒भ्यः॑ । शु॒चिः॑ । आ । पू॒तः । ए॒मि॒ । दी॒क्षा॒-त॒पसोः॑ । त॒नूः । अ॒सि॒ । ताम् । त्वा॑ । शि॒वाम् । श॒ग्माम् । परि॑ । द॒धे॒ । भ॒द्रम् । वर्ण॑म् । पुष्य॑न्

आपःwaters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक) → आप्/आपः
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मातरःmothers
मातरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
शुन्धयन्तुmay they cleanse
शुन्धयन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootशुन्ध् (धातु) [कारण-प्रयोग]
घृतेनwith ghee
घृतेन:
करण
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
नःfor us / to us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
घृतप्वाःghee-drinking / ghee-purifying (ones)
घृतप्वाः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootघृतप्वन् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास: घृतं पिबन्ति/पवन्ति इति)
पुनन्तुmay they purify
पुनन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपू (धातु) [पुनाति]
विश्वेall
विश्वे:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
हिindeed
हि:
(सम्बन्ध/प्रयोगसूचक)
TypeIndeclinable
Rootहि
रिप्रम्stain, impurity
रिप्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरिप्र (प्रातिपदिक)
प्रवहन्तिthey carry away
प्रवहन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वह् (धातु)
देवीःgoddesses
देवीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
उद्up, out
उद्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootउद्
इद्just, indeed
इद्:
(सम्बन्ध/प्रयोगसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइद्
आभ्यःfrom these
आभ्यः:
अपादान
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुचिःpure
शुचिः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
पूतःpurified
पूतः:
कर्तृ
TypeParticiple (Adjective)
Rootपूत (कृदन्त; √पू + क्त)
एमिI go / I come
एमि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√इ (धातु) [एति]
दीक्षातपसोःof consecration and austerity
दीक्षातपसोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (compound)
Rootदीक्षा + तपस् (प्रातिपदिक-द्वन्द्व/समाहार; द्वयोः)
तनूःbody, form
तनूः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
ताम्that (her/it)
ताम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शिवाम्auspicious
शिवाम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
शग्माम्beneficent, gracious
शग्माम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशग्म (प्रातिपदिक)
परिaround
परि:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootपरि
दधेI place / I put on
दधे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (धातु) [आत्मनेपद: दधते]
भद्रम्auspicious, good
भद्रम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
वर्णम्color, lustre
वर्णम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
पुष्यन्nourishing, prospering
पुष्यन्:
कर्तृ
TypeParticiple (Adjective)
Root√पुष् (धातु) [वर्धने] → शतृ-कृदन्त
Ā
Āpaḥ (Waters)
D
Dīkṣā
T
Tapas