Mantra 35
Rishi: Vedic tradition attributes many Indra-stomas to various Ṛṣis; in VS transmission often left unspecified in ritual manuals.
Devata: Indra
Chandas: Tr̥ṣṭubh (dominant cadence; to be confirmed by full metrical scan)
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒भि त्वा॑ शूर नोनु॒मोऽदु॑ग्धा इव धे॒नव॑: । ईशा॑नम॒स्य जग॑तः स्व॒र्दृश॒मीशा॑नमिन्द्र त॒स्थुष॑: ॥
Transliteration
abhí tvā śūra nonumo’dugdhā́ iva dhenávaḥ | ī́śānam asyá jágatas svàr-dṛśam ī́śānam indra tasthúṣaḥ ||
Translation
إليك، أيها البطل، نُلحُّ بتسابيحنا، كما تُلحُّ الأبقار غيرُ المحلوبة إلى الحظيرة. يا سيّدَ هذا العالم المتحرّك، يا من يرى السماء؛ يا سيّدَ الثابتِ القائم، يا إندرا.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒भि । त्वा॒ । शू॒र॒ । नो॒नु॒मः॒ । अ॒दु॒ग्धाः । इ॒व॒ । धे॒नवः॑ । ईशा॑नम् । अ॒स्य॒ । जग॑तः । स्वः॒-दृश॑म् । ईशा॑नम् । इ॒न्द्र॒ । त॒स्थुषः॑ ।
Word by Word
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
शूरO hero
शूर:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootशूर
नोनुमःwe have urged/praised
नोनुमः:
कर्तृ
TypeVerb
Rootनु (धातु) / नु- (स्तुतौ/प्रेरणे)
अदुग्धाःunmilked
अदुग्धाः:
कर्तृ (उपमा-पदस्थ)
TypeAdjective (participle)
Rootदुह् (धातु) → दुग्ध (कृदन्त), नञ्-पूर्वक
इवlike
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
धेनवःcows
धेनवः:
कर्तृ (उपमा-पदस्थ)
TypeNoun
Rootधेनु
ईशानम्the ruler, lord
ईशानम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun
Rootईशान (प्रातिपदिक; √ईश् ‘to rule’)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम्
जगतःof the world
जगतः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootजगत्
स्वर्दृशम्heaven-seeing, light-seeing
स्वर्दृशम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootस्वर्दृश (प्रातिपदिक; स्वः+दृश् ‘seeing heaven/light’)
ईशानम्the lord
ईशानम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun
Rootईशान (√ईश्)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र
तस्थुषःof the standing (beings), of what is stationary
तस्थुषः:
सम्बन्ध
TypeNoun/Participle (substantivized)
Rootस्था (धातु) → तस्थुष् (कृदन्त/परफेक्ट-स्थायी) / ‘standing’
Entities Mentioned
I
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes