Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Bhaga; also Dharma and Rāṣṭra as functional powers
Chandas: Yajus (mixed cadence)

नाभि॑र्मे चि॒त्तं वि॒ज्ञानं॑ पा॒युर्मेऽप॑चितिर्भ॒सत् । आ॒न॒न्द॒न॒न्दावा॒ण्डौ मे॒ भग॒: सौभा॑ग्यं॒ पस॑: । जङ्घा॑भ्यां प॒द्भ्यां धर्मो॑ऽस्मि वि॒शि राजा॒ प्रति॑ष्ठितः ।

nā́bhir me cittáṃ vijñā́naṃ pāyúr me ’pácitir bhasát | ānandánandāv āṇḍáu me bhágaḥ saúbhāgyaṃ pásas | jaṅghā́bhyāṃ padbhyā́ṃ dhármo ’smi víśi rājā́ prátiṣṭhitaḥ ||

سُرَّتي هي الذهنُ والمعرفةُ المميِّزة؛ ومخرجي هو التلاشي، المُطهِّرُ المُحرق. وعضواي التوأمان هما اللذّةُ والفرح؛ وبْهَغَا هو حظّي، والقوّةُ النامية. وبالساقين والقدمين أنا الدَّهَرْمَا؛ وبين الشعب يقوم الملكُ راسخَ الأساس.

नाभिः॑ । मे॒ । चि॒त्तम् । वि॒ज्ञानम् । पा॒युः । मे॒ । अप॑चितिः । भ॒सत् । आ॒न॒न्द॒न॒न्दौ । आ॒ण्डौ । मे॒ । भगः॑ । सौभा॑ग्यम् । पसः॑ । जङ्घा॑भ्याम् । प॒द्भ्याम् । धर्मः॑ । अ॒स्मि॒ । वि॒शि । राजा॑ । प्रति॑ष्ठितः ।

नाभिःnavel
नाभिः:
Kartā
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
मेof me / my
मे:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्तम्mind, thought
चित्तम्:
Kartā
TypeNoun
Rootचित्त (प्रातिपदिक; √चित्)
विज्ञानम्discernment, knowledge
विज्ञानम्:
Kartā
TypeNoun
Rootविज्ञान (प्रातिपदिक; √ज्ञा)
पायुःanus, lower opening
पायुः:
Kartā
TypeNoun
Rootपायु (प्रातिपदिक)
मेof me / my
मे:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपचितिःwasting away, decay
अपचितिः:
Kartā
TypeNoun
Rootअपचिति (प्रातिपदिक; अप-√चि)
भसत्ashy / tending to ashes (as an epithet)
भसत्:
Kartā
TypeAdjective
Rootभसत् (प्रातिपदिक; ‘भस्म’/‘भस’ से सम्बन्धित, ‘भसत्’ = भस्मवत्/भस्म-सम्बद्ध)
आनन्दbliss
आनन्द:
Kartā
TypeNoun
Rootआनन्द (प्रातिपदिक)
नन्दौthe two ‘Nandas’ (a dual pair; here as a paired designation)
नन्दौ:
Kartā
TypeNoun
Rootनन्द (प्रातिपदिक)
अण्डौthe two testicles (lit. two eggs)
अण्डौ:
Kartā
TypeNoun
Rootअण्ड (प्रातिपदिक)
मेof me / my
मे:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भगःBhaga; also ‘good fortune/portion’
भगः:
Kartā
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
सौभाग्यम्good fortune, auspiciousness
सौभाग्यम्:
Kartā
TypeNoun
Rootसौभाग्य (प्रातिपदिक)
पसःstrength, vigor (also ‘penis’ in some Vedic contexts)
पसः:
Kartā
TypeNoun
Rootपस (प्रातिपदिक)
जङ्घाभ्याम्with (my) two shanks/legs
जङ्घाभ्याम्:
Karaṇa
TypeNoun
Rootजङ्घा (प्रातिपदिक)
पद्भ्याम्with (my) two feet
पद्भ्याम्:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपद् (प्रातिपदिक)
धर्मःorder, law, dharma
धर्मः:
Kartā
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक; √धृ)
अस्मिI am
अस्मि:
Kartā
TypeVerb
Root√अस् (भू-धातु ‘to be’)
विशिamong the people / in the clan
विशि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक/नपुंसक ‘विश्’ = people/settlement; loc.)
राजाking
राजा:
Kartā
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
प्रतिष्ठितःestablished, firmly set
प्रतिष्ठितः:
Kartā
TypeParticiple
Rootप्रति-√स्था (कृदन्त: क्त) → प्रतिष्ठित
B
Bhaga
D
Dharma
R
Rāṣṭra