Mantra 54
Rishi: Vasiṣṭha-line (as indicated by ‘vasiṣṭhāsaḥ’); traditional attribution within RV-corpus provenance.
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (RV-style cadence; to be verified by pada-count in recensional scanning).
Samhita Patha (Devanagari)
ए॒वेदिन्द्रं॒ वृष॑णं॒ वज्र॑बाहुं॒ वसि॑ष्ठासो अ॒भ्य॒र्चन्त्य॒र्कैः । स न॑ स्तु॒तो वी॒रव॑द्धातु॒ गोम॑द्यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः
Transliteration
evéd índraṁ vṛ́ṣaṇaṁ vájrabāhuṁ vásiṣṭhāso abhyàrcanty arkáiḥ | sá naḥ stutó vī́ravad dhātu gómad yūyáṁ pāta svastíbhiḥ sádā naḥ ||
Translation
هكذا حقًّا يُعَظِّمُ آلُ فَسِشْطَه (Vasiṣṭha) إندرا، القويَّ، ذا الذراعِ المُسَلَّحَةِ بالفَجْرَة (vajra)، بأناشيدِهم. فَلْيَهَبْ لنا، وهو ممدوحٌ، ثروةً مع الأبطال، وثروةً مع الأبقار؛ ولْتَحْفَظونا دائمًا ببركاتِ السلامةِ.
Padapatha (Word Analysis)
एव । इत् । इन्द्रम् । वृषणम् । वज्र-बाहुम् । वसिष्ठासः । अभि । अर्चन्ति । अर्कैः । सः । नः । स्तुतः । वीर-वत् । धातु । गो-मत् । यूयम् । पात । स्वस्ति-भिः । सदा । नः
Word by Word
एवindeed, just
एव:
—
TypeIndeclinable
Rootएव
इन्द्रम्Indra (as object of praise)
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र
वृषणम्the mighty/virile one
वृषणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवृषण
वज्रबाहुम्whose arm is the thunderbolt
वज्रबाहुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवज्र-बाहु
वसिष्ठासःthe Vasiṣṭhas (Vasiṣṭha-seers)
वसिष्ठासः:
Kartā
TypeNoun
Rootवसिष्ठ
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि
अर्चन्तिthey praise, they worship
अर्चन्ति:
—
TypeVerb
Rootअर्च्
अर्कैःwith hymns/songs
अर्कैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअर्क
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद्
नःto us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
स्तुतःpraised
स्तुतः:
Kartā
TypeParticiple (Adjectival)
Rootस्तुत
वीरवत्with heroes/heroic (offspring, men)
वीरवत्:
Karma
TypeAdjective
Rootवीरवत्
धातुmay he place/grant
धातु:
—
TypeVerb
Rootधा
गोमत्rich in cattle
गोमत्:
Karma
TypeAdjective
Rootगोमत्
यूयम्you (all)
यूयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
पातprotect
पात:
—
TypeVerb
Rootपा
स्वस्तिभिःwith well-being, with blessings
स्वस्तिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्वस्ति
सदाalways
सदा:
—
TypeIndeclinable
Rootसदा
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Entities Mentioned
I
IndraV
Vasiṣṭhas (ṛṣi-lineage)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes