Shukla Yajur Veda — Adhyaya 17, Mantra 88
Rishi: Traditional attribution: Vedic seer lineage (often treated as anonymous/ṛṣi of the collection; later tradition associates many VS formulas with Yājñavalkya’s school transmission).
Devata: Agni (as vahni/carrier) and Ghṛta/Ājya as sacralized substance.
Chandas: Mixed; predominantly Triṣṭubh-like cadence in this cluster.
Samhita Patha (Devanagari)
घृ॒तं मि॑मिक्षे घृ॒तम॑स्य॒ योनि॑र्घृ॒ते श्रि॒तो घृ॒तम्व॑स्य॒ धाम॑ । अ॒नुष्व॒धमा व॑ह मा॒दय॑स्व॒ स्वाहा॑कृतं वृषभ वक्षि ह॒व्यम्
Transliteration
ghr̄táṃ mimikṣe ghr̄tám asya yóniḥ ghr̄té śritó ghr̄tám vasyá dhā́ma | anúsvadhám ā́ vaha mā́dayasva svā́hākr̥taṃ vr̥ṣabha vakṣi havýam
Translation
بالسَّمْنِ المُصَفّى (غِهِي) أَمْزُجُ السَّمْنَ المُصَفّى؛ والسَّمْنُ المُصَفّى رَحِمُهُ؛ وفي السَّمْنِ المُصَفّى يَسْتَقِرّ؛ والسَّمْنُ المُصَفّى مَقَامُهُ المُقَدَّر. وَفْقَ سْفَدْهَا (svadhā) احْمِلْهُ إِلَى هُنَا؛ وَافْرَحْ بِهِ. يَا أَيُّهَا الثَّوْرُ، انْقُلِ القُرْبَانَ (havya) المُهَيَّأَ بِسْفَاهَا (Svāhā).
Padapatha (Word Analysis)
घृ॒तम् । मि॑मिक्षे । घृ॒तम् । अ॒स्य॒ । योनि॑ः । घृ॒ते । श्रि॒तः । घृ॒तम् । व॒स्य॒ । धाम॑ । अ॒नु॒-स्व॒धम् । आ । व॒ह॒ । मा॒दय॑स्व । स्वाहा॑- कृतम् । वृषभ । वक्षि । ह॒व्यम्
Word by Word
घृतम्ghee; clarified butter
घृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक) प्रत्यय-त (कृत) — ‘घृ’ धातु-निष्पन्न
मिमिक्षेhas been mixed/sprinkled
मिमिक्षे:
Kartā
TypeVerb
Root√मिक्ष् (मिक्षँ) ‘मिश्रणे/सिञ्चने’
घृतम्ghee
घृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
अस्यof this; its
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
योनिःwomb; source; origin
योनिः:
Kartā
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
घृतेin ghee
घृते:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
श्रितःresting; supported
श्रितः:
Kartā
TypeVerb (participial)
Root√श्रि (श्रिञ्) ‘आश्रये/सेवने’
घृतम्ghee
घृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
वand; indeed
व:
—
TypeIndeclinable
Rootव (निपात)
अस्यof this; its
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धामabode; seat; splendor
धाम:
Karma
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
अनुष्वधम्according to svadhā; in due/accustomed manner
अनुष्वधम्:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु-स्वधा (अव्ययीभाव)
आhither; towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वहcarry; convey
वह:
Kartā
TypeVerb
Root√वह् (वहँ) ‘प्रापणे/वहने’
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
आदयस्वrejoice; be exhilarated
आदयस्व:
Kartā
TypeVerb
Root√मद् (मदँ) ‘हर्षे/माद्ये’ + आ
स्वाहा-कृतम्made with ‘svāhā’; offered with svāhā
स्वाहा-कृतम्:
Karma
TypeAdjective (participial)
Rootस्वाहा (अव्यय/निपात) + √कृ (कृञ्) ‘करणे’
वृषभO bull (strong one)
वृषभ:
Sambodhana
TypeNoun (vocative)
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
वक्षिcarry; bring
वक्षि:
Kartā
TypeVerb
Root√वह् (वहँ) ‘वहने’ (वैदिक: वक्षि = 2sg injunctive/aorist form used imperatively)
हव्यम्the oblation; what is to be offered
हव्यम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootहव्य (प्रातिपदिक; √हू ‘आह्वाने’ से निष्पन्न ‘हव्’/‘हव्य’)
Entities Mentioned
A
Agni (Vahni)G
Ghṛta/Ājya (sacralized ghee)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes