Mantra 37
Rishi: Indra-victory cycle tradition
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; to be verified)
Samhita Patha (Devanagari)
ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य स्थवि॑र॒: प्रवी॑र॒: सह॑स्वान् वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः । अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जै॑त्रमिन्द्र॒ रथ॒मा ति॑ष्ठ गो॒वित्
Transliteration
balavijñā́ya sthaviráḥ pravī́raḥ sáhasvān vājī́ sáhamāna ugráḥ | abhivī́ro abhisátvā sahojā́ jáitram indra rátham ā́ tíṣṭha govít
Translation
عارفًا بالقوّة، ثابتًا، غنيًّا بالأبطال؛ شديدَ البأس، ظافرًا بالغنيمة، قاهرًا، مهيبًا؛ متفوّقًا في البطولة، متفوّقًا في القوّة، مولودًا من السطوة—يا إندرا، يا ظافرَ البقر، اركبْ المركبةَ الظافرة.
Padapatha (Word Analysis)
ब॒ल॒-वि॒ज्ञा॒य । स्थवि॑रः । प्र॒-वी॒रः । सह॑स्वान् । वा॒जी । सह॑मानः । उ॒ग्रः । अ॒भि-वी॑रः । अ॒भि-स॑त्वा । स॒हः-ओ॒जाः । जै॑त्रम् । इन्द्र॑ । रथ॑म् । आ । ति॑ष्ठ । गो॒-विद् ।
Word by Word
बलविज्ञायhaving recognized (his) strength
बलविज्ञाय:
अधिकारण/हेतु (क्रियाविशेषण—पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeKṛdanta (absolutive/gerund)
Rootबल (प्रातिपदिक) + √ज्ञा (धातु) → विज्ञाय (क्त्वान्त) ; समास/उपपद: बल-
स्थविरःsteadfast, firm
स्थविरः:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootस्थविर (प्रातिपदिक)
प्रवीरःhaving eminent heroes / very heroic
प्रवीरः:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootप्रवीर (प्रातिपदिक)
सहस्वान्mighty, powerful
सहस्वान्:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootसहस्वत् (प्रातिपदिक)
वाजीwinner of prizes; vigorous
वाजी:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
सहमानःoverpowering, prevailing
सहमानः:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeKṛdanta (present participle)
Root√सह् (धातु) → सहमान (शतृ/शानच् वर्तमान कृदन्त)
उग्रःfierce, formidable
उग्रः:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
अभिवीरःsurpassing in heroes; very heroic
अभिवीरः:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootअभिवीर (प्रातिपदिक)
अभिसत्वाof superior strength/force
अभिसत्वा:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootअभिसत्व (प्रातिपदिक)
सहोजाःborn of might; might-born
सहोजाः:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootसहोजस् (प्रातिपदिक)
जैत्रम्victorious, conquering
जैत्रम्:
कर्म (रथम् विशेषयति)
TypeAdjective
Rootजैत्र (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म (आ-तिष्ठ)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
आunto, onto
आ:
क्रियाविशेषण (दिशा/सम्प्राप्ति)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
तिष्ठmount; stand; step up
तिष्ठ:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Root√स्था (धातु) — लोट्, परस्मैपद
गोवित्finder/winner of cows
गोवित्:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeNoun/Adjective
Rootगोवित् (प्रातिपदिक; गो- + √विद्/वित् ‘finding/obtaining’)
Entities Mentioned
I
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes