Shukla Yajur Veda — Adhyaya 17, Mantra 17
Rishi: Yājñavalkya (general attribution)
Devata: Agni/Prajāpati as archetypal Hotṛ (interpretive identification)
Chandas: Tr̥ṣṭubh (probable, given the syntactic span; not fully verifiable from the input alone)
Samhita Patha (Devanagari)
य इ॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि॒ जुह्व॒दृषि॒र्होता॒ न्यसी॑दत् पि॒ता न॑: । स आ॒शिषा॒ द्रवि॑णमि॒च्छमा॑नः प्रथम॒च्छदव॑राँ॒२ आ वि॑वेश
Transliteration
yá imā́ víśvā bhúvanāni júhvad ṛ́ṣir hótā nyásīdat pitā́ naḥ | sá āśíṣā dráviṇam ícchamānaḥ prathamácchat avarā́n ā́ vivēśa
Translation
هو الذي، مُقَدِّمًا القُربان، بصفته رِشيًّا وهوتَرًا، جلسَ في وسطِ هذه العوالم كلِّها—أبونا؛ وهو، طالبًا الغِنى بالبركة، بَسَطَ أوّلًا على الجهاتِ السُّفلى ثم دخلَ فيها.
Padapatha (Word Analysis)
यः । इ॒माः । विश्वाः॑ । भुव॑नानि । जुह्व॑त् । ऋषिः॑ । होता॑ । नि । असी॑दत् । पि॒ता । नः॒ । सः । आ॒शिषा॑ । द्रवि॑णम् । इ॒च्छमा॑नः । प्र॒थ॒म॒च्छत् । अ॒व॒रान् । आ । वि॒वेश
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘य’)
इमाःthese
इमाः:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाःall
विश्वाः:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भुवनानिworlds; beings; realms
भुवनानि:
Karma
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
जुह्वत्offering; sacrificing
जुह्वत्:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootहु (धातु) → जुह्वत् (वर्तमान-कृदन्त, शतृ)
ऋषिःseer
ऋषिः:
Kartā
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
होताHotṛ-priest
होता:
Kartā
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
निdown; in; (as preverb)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
असीदत्sat down
असीदत्:
Kartā
TypeVerb
Rootसद् (धातु) + नि → नि-सीद्
पिताfather
पिता:
Kartā
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
नःof us; our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आशिषाwith blessing
आशिषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootआशिष् (प्रातिपदिक)
द्रविणम्wealth
द्रविणम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रविण (प्रातिपदिक)
इच्छमानःdesiring
इच्छमानः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootइष्/इच्छ् (धातु) → इच्छमान (वर्तमान-कृदन्त, शानच्)
प्रथमच्छदःthe first covering/shelter (i.e., foremost abode)
प्रथमच्छदः:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootप्रथम + छद (प्रातिपदिक; समासः)
अवरान्the lower (ones/regions)
अवरान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअवर (प्रातिपदिक)
आtowards; into
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
विवेशentered
विवेश:
Kartā
TypeVerb
Rootविश् (धातु) + वि + आ → वि-आ-विश्
Entities Mentioned
A
AgniP
PrajāpatiV
Viśve Devāḥ (All the worlds/all divine orders)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes