Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Rishi: Viśvakarman (explicitly stated)
Devata: Aditi; Āpaḥ (by identification); the installed element as world-support.
Chandas: Yajus (prose-mantra).

अदि॑त्यास्त्वा पृ॒ष्ठे सा॑दयाम्य॒न्तरि॑क्षस्य ध॒र्त्रीं वि॒ष्टम्भ॑नीं दि॒शामधि॑पत्नीं॒ भुव॑नानाम् |ऊ॒र्मिर्द्र॒प्सो अ॒पाम॑सि वि॒श्वक॑र्मा त॒ ऋषि॑र॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑

adítyās tvā pṛṣṭhé sādáyāmy antárikṣasya dhártrīṃ viṣṭámbhanīṃ diśā́m adhipátnīṃ bhúvanānām | ū́rmir drápsa ápām asi víśvakarmā te ṛ́ṣiḥ | aśvínā ’dhvaryū sādáyatām ihá tvā́

على ظهر أديتي (Aditi) أُجلِسك—حاملةَ الفضاء الأوسط (antarikṣa)، والدعامةَ والسند؛ السيّدةَ المالكةَ للجهات، وللعوالم. أنتَ الموجةُ، والقطرةُ من المياه؛ وڤيشڤاكَرمان (Viśvakarman) هو رِشيّك (ṛṣi)، الرائي. إنّ الأشفينين (Aśvin)، الأدڤريو (Adhvaryu)، سيُجلِسانك هنا.

अदित्याः । त्वा । पृष्ठे । सादयामि । अन्तरिक्षस्य । धर्त्रीम् । विष्टम्भनीम् । दिशाम् । अधि-पत्नीम् । भुवनानाम् । ऊर्मिः । द्रप्सः । अपाम् । असि । विश्वकर्मा । ते । ऋषिः । अश्विना । अध्वर्यू इति । सादयताम् । इह । त्वा ।

अदित्याःof Aditi
अदित्याः:
सम्बन्ध (genitive-relation)
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पृष्ठेon the back/surface
पृष्ठे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक)
सादयामिI cause (you) to sit/place
सादयामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootसद् (धातु) → सादयति (णिच्)
अन्तरिक्षस्यof the mid-space/atmosphere
अन्तरिक्षस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
धर्त्रीम्the supporter
धर्त्रीम्:
कर्म (apposition to त्वा)
TypeNoun
Rootधर्त्री (प्रातिपदिक; √धृ 'to hold')
विष्टम्भनीम्the propper-up, stabilizer
विष्टम्भनीम्:
कर्म (apposition)
TypeNoun/Adjective
Rootविष्टम्भनी (प्रातिपदिक; √स्तम्भ 'to prop/support')
दिशाम्of the directions
दिशाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
अधिपत्नीम्the mistress/sovereign
अधिपत्नीम्:
कर्म (apposition)
TypeNoun
Rootअधिपत्नी (प्रातिपदिक)
भुवनानाम्of the worlds/creatures
भुवनानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
ऊर्मिःwave/surge
ऊर्मिः:
कर्तृ (of implied ‘is’)
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
द्रप्सःdrop
द्रप्सः:
कर्तृ (co-ordinate)
TypeNoun
Rootद्रप्स (प्रातिपदिक)
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअप्/आप् (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
विश्वकर्माViśvakarman (all-maker)
विश्वकर्मा:
कर्तृ (of implied ‘is’/identification)
TypeNoun
Rootविश्वकर्मन् (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऋषिःseer
ऋषिः:
कर्तृ (of implied ‘is’)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
अश्विनाthe Aśvins
अश्विना:
कर्तृ (dual subject)
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
अध्वर्यूthe two Adhvaryu-priests
अध्वर्यू:
कर्तृ (dual subject, in apposition)
TypeNoun
Rootअध्वर्यु (प्रातिपदिक)
सादयताम्let the two cause (you) to sit/place
सादयताम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootसद् (धातु) → सादयति (णिच्)
इहhere
इह:
अधिकरण (देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
A
Aditi
Ā
Āpaḥ (Waters)
V
Viśvakarman
A
Aśvins
D
Dik-devatāḥ (Quarters/Directions)