Mantra 3
Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurvedic school attribution)
Devata: Aśvins (as Adhvaryus) and the addressed ritual support as a sacralized foundation; implicitly Viśve Devāḥ through ‘devānām sumné’.
Chandas: Mixed prose-mantra style (Yajus); not a strict Ṛgvedic metre.
Samhita Patha (Devanagari)
स्वैर्दक्षै॒र्दक्ष॑पिते॒ह सी॑द दे॒वाना॑ᳪ सु॒म्ने बृ॑ह॒ते रणा॑य । पि॒तेवै॑धि सू॒नव॒ आ सु॒शेवा॑ स्वावे॒शा त॒न्वा सं वि॑शस्वा॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑
Transliteration
svā́ir dákṣair dákṣa-pitehá sīda devā́nāṃ sumné bṛhaté raṇā́ya | pitévā́idhi sūnáva ā́ suśévā svāveśā́ tanvā́ sáṃ viśasva | aśvínā ’dhvaryū sādáyatām ihá tvā́
Translation
بقواك أنتَ، يا أبا المهارة المقدّسة، اجلس هنا، للفرح العظيم، في رضى الآلهة ولطفهم. كنْ كالأب رحيماً بالأبناء؛ وادخل مقامك الخاص، وبجسدك استقرّ في اتحاد. إنّ الأشفينين (Aśvin)، وهما الأدڤريو (Adhvaryu)، سيُجلِسانك هنا.
Padapatha (Word Analysis)
स्वैः । दक्षैः । दक्ष-पिते । इह । सीद । देवानाम् । सुम्ने । बृहते । रणाय । पितेव । एधि । सूनवे । आ । सु-शेवा । स्व-आवेशाः । तन्वा । सम् । विशस्व । अश्विना । अध्वर्यू इति । सादयताम् । इह । त्वा ।
Word by Word
स्वैःwith one’s own
स्वैः:
करण
TypeAdjective/Pronoun
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दक्षैःwith powers/skills
दक्षैः:
करण
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
दक्षपितेO Father Dakṣa
दक्षपिते:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootदक्षपितृ (समास-प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह
सीदsit down
सीद:
क्रिया
TypeVerb
Rootसद्
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सुम्नेin the favor/benediction
सुम्ने:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसुम्न (प्रातिपदिक)
बृहतेgreat
बृहते:
अधिकारण
TypeAdjective
Rootबृहत् (प्रातिपदिक)
रणायfor battle/contest
रणाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
पितेवlike a father
पितेव:
कर्तृ (उपमान-भाव)
TypeNoun + Indeclinable
Rootपितृ + इव
एधिkindle/become prosperous
एधि:
क्रिया
TypeVerb
Rootइध्
सूनवेfor the son
सूनवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसूनु (प्रातिपदिक)
आtowards; hither
आ:
उपसर्ग
TypeIndeclinable (preverb) / particle
Rootआ
सुशेवाःvery gracious/kind
सुशेवाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसु-शेव (प्रातिपदिक)
स्वावेशाःentering of themselves; self-impelled
स्वावेशाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootस्व-आवेश (प्रातिपदिक)
तन्वाwith (your) body/person
तन्वा:
करण
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
सम्together; completely
सम्:
उपसर्ग
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम्
विशस्वenter
विशस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootविश्
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (dual vocative)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
अध्वर्यूthe two Adhvaryu-priests
अध्वर्यू:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअध्वर्यु (प्रातिपदिक)
सादयताम्let them seat (you)
सादयताम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootसादय (णिजन्त; सद्/सद्→सादय)
इहhere
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
Entities Mentioned
A
AśvinsV
Viśve Devāḥ (implicitly via devānām sumné)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes