Mantra 48
Rishi: Unspecified/functional; VS liturgical adaptation
Devata: Oṣadhis (primary address) and Agni (as garbha)
Chandas: Gāyatrī-like brevity; liturgical tri-pāda cadence
Samhita Patha (Devanagari)
ओष॑धय॒: प्रति॑ गृभ्णीत॒ पुष्प॑वतीः सुपिप्प॒लाः । अ॒यं वो॒ गर्भ॑ ऋ॒त्विय॑: प्र॒त्नᳪ स॒धस्थ॒माऽस॑दत्
Transliteration
óṣadhayaḥ práti gṛbhṇīta púṣpavatīḥ supippalā́ḥ | ayáṃ vo gárbha ṛtvíyaḥ pratnáṃ sadhástham ā́ ’sadat
Translation
تَلَقَّيْنَهُ، أَيَّتُها النَّباتاتُ، يا ذواتِ الزَّهْرِ، يا حَسَناتِ الثَّمَر. هذا جَنينُكُنَّ، ذاكَ الطَّقْسِيُّ (ṛtvij)، قد جَلَسَ على المَقْعَدِ المُشْتَرَكِ القَديم.
Padapatha (Word Analysis)
ओष॑धयः । प्रति॑ । गृ॒भ्णी॒त । पुष्प॑-वतीः । सु॒- पि॒प्प॒लाः । अ॒यम् । वः । गर्भः॑ । ऋ॒त्वियः॑ । प्र॒त्नम् । स॒ध-स्थ॑म् । आ । अस॑दत्
Word by Word
ओषधयःO herbs (medicinal plants)
ओषधयः:
सम्बोधन/कर्तृ (आह्वानार्थे)
TypeNoun
Rootओषधि- (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; in response
प्रति:
(क्रियाविशेषण; दिशाबोधक)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
गृभ्णीतtake; seize; accept
गृभ्णीत:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Rootग्रह् (गृभ्) धातु
पुष्पवतीःflower-bearing (ones)
पुष्पवतीः:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootपुष्पवत्- (प्रातिपदिक)
सुपिप्पलाःhaving good pippala-fruit / well-fruited
सुपिप्पलाः:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसु-पिप्पल- (प्रातिपदिक)
अयम्this
अयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
वःfor you / of you
वः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (you/for you/of you)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
गर्भःembryo; germ; seed
गर्भः:
कर्तृ (अयम् गर्भः)
TypeNoun
Rootगर्भ- (प्रातिपदिक)
ऋत्वियःseasonal; belonging to the rite/season
ऋत्वियः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootऋत्विय- (प्रातिपदिक)
प्रत्नम्the ancient (place/seat); of old
प्रत्नम्:
कर्म/क्रियाविशेषण
TypeAdjective
Rootप्रत्न- (प्रातिपदिक)
सधस्थम्common seat; shared abode
सधस्थम्:
कर्म (आसदत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसधस्थ- (प्रातिपदिक)
आunto; towards
आ:
(क्रियाविशेषण; उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
असदत्sat down; took seat; came to rest
असदत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootसद् (सीद्) धातु
Entities Mentioned
O
Oṣadhayaḥ (Plants/Herbs)A
Agni (as Garbha)Ṛ
Ṛtu / Ṛtvij principle (seasonal order)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes