Shukla Yajur Veda — Adhyaya 11, Mantra 27
Rishi: Vājasaneyin ritual tradition (attribution not explicit in the provided excerpt).
Devata: Agni
Chandas: Jagatī/Triṣṭubh-like (RV-parallel style; employed as yajus in ritual prose setting)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वम॑ग्ने॒ द्युभि॒स्त्वमा॑शुशु॒क्षणि॒स्त्वम॒द्भ्यस्त्वमश्म॑न॒स्परि॑ । त्वं वने॑भ्य॒स्त्वमोष॑धीभ्य॒स्त्वं नृ॒णां नृ॑पते जायसे॒ शुचि॑:
Transliteration
tvám agne dyúbhis tvám āśuśukṣáṇis tvám adbhyás tvám aśmánas pári | tváṃ vanébhyás tvám óṣadhībhyás tváṃ nṛṇā́ṃ nṛ́pate jāyase śúciḥ ||
Translation
أنتَ يا أغني مع أنوار السماء؛ أنتَ المتّقدُ سريعًا؛ أنتَ من المياه، وأنتَ من حولِ الحجر. أنتَ من الغابات، وأنتَ من الأعشاب؛ أنتَ يا سيّدَ الرجال تُولَدُ طاهرًا بين البشر.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । अग्ने । द्युभिः । त्वम् । आशु-शुक्षणिः । त्वम् । अद्भ्यः । त्वम् । अश्मनः । परि । त्वम् । वनेभ्यः । त्वम् । ओषधीभ्यः । त्वम् । नृणाम् । नृ-पते । जायसे । शुचिः ।
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
द्युभिःby/with the lights (splendours)
द्युभिः:
करण
TypeNoun
Rootद्युभ्/द्युव् (प्रातिपदिक; ‘द्युभ्’ = दीप्ति/द्युत्-सम्बन्ध)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
आशुशुक्षणिःthe swiftly blazing one
आशुशुक्षणिः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootआ-शु-शुक्ष् (धातु √शुक्ष्/√शुच् ‘to blaze, shine’; कृत्-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अद्भ्यःfrom the waters
अद्भ्यः:
अपादान
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अश्मनःfrom the stone/rock
अश्मनः:
अपादान
TypeNoun
Rootअश्मन् (प्रातिपदिक)
परिaround; from all sides (as a prepositional particle)
परि:
उपपद-सम्बन्ध (परितः/चार्थे)
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootपरि
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
वनेभ्यःfrom the forests/woods
वनेभ्यः:
अपादान
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
ओषधीभ्यःfrom the plants/herbs
ओषधीभ्यः:
अपादान
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
नृणाम्of men
नृणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
नृपतेO lord of men
नृपते:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
जायसेyou are born / you arise
जायसे:
क्रिया
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
शुचिःpure; bright
शुचिः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes