Shloka 45

किन्तु सर्वगुणोपेतं सर्वलक्षणलक्षितम् । सम्पूर्णनिर्मलकलं पालयेद्विधुवद्विधिः

kintu sarvaguṇopetaṃ sarvalakṣaṇalakṣitam | sampūrṇanirmalakalaṃ pālayedvidhuvadvidhiḥ

لكنّ العابد الحكيم ينبغي أن يصون ويحفظ (تلك الهيئة المقدّسة) بوصفها جامعةً لكلّ الخصال المباركة، موسومةً بكلّ العلامات اللائقة، كاملةً نقيّةً في أجزائها—يرعاها بلطفٍ ثابتٍ كالقمر، وبالتزامٍ منضبطٍ في السلوك.

किन्तुbut/however
किन्तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootकिन्तु (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/अपवाद-बोधक (adversative particle: but/however)
सर्व-गुण-उपेतम्endowed with all virtues
सर्व-गुण-उपेतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक) + उपेत (प्रातिपदिक; PPP of उप-इ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वैः गुणैः उपेतम् = endowed with all qualities)
सर्व-लक्षण-लक्षितम्marked with all auspicious signs
सर्व-लक्षण-लक्षितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक) + लक्षित (प्रातिपदिक; PPP of लक्ष्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वैः लक्षणैः लक्षितम् = marked by all signs)
सम्पूर्ण-निर्मल-कलम्fully pure and complete in parts/arts
सम्पूर्ण-निर्मल-कलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसम्पूर्ण (प्रातिपदिक) + निर्मल (प्रातिपदिक) + कल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय-समासः (सम्पूर्णं च निर्मलं च कलं यत्)
पालयेत्should protect/raise
पालयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपाल् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
विधु-वत्like the moon
विधु-वत्:
Upamana (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootविधु (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formअव्यय, उपमानार्थक (adverbial: like/as)
विधिःBrahmā / the Ordainer
विधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Role: nurturing

S
Shiva

FAQs

It teaches that the sacred object of Shiva-worship should be kept complete, pure, and properly marked—because reverent maintenance expresses bhakti and supports inner purification, preparing the soul (paśu) for Shiva’s grace (pati-anugraha).

The verse emphasizes honoring Shiva’s saguna presence through correct signs and auspicious qualities—suggesting that the Linga or consecrated form is to be preserved with disciplined care, reflecting the right ritual order (vidhi) and devotion.

Maintain the worship-space and Shiva-emblem with cleanliness and completeness, and practice steady daily observance—such as regular puja with calm focus, japa of the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya), and gentle, consistent discipline rather than harshness.