Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 81, Shloka 19

इन्द्रजितो मायासीतावधः

Indrajit’s Illusory Sita Episode and Hanuman’s Rebuke

धिक्त्वांपापसमाचारंयस्यतेमतिरिदृशी ।नृशंसानार्य दुर्वृत्त क्षुद्र पापपराक्रम ।।।।अनार्यस्येदृशंकर्मघृणातेनास्तिनिर्घृण ।

dhik tvāṃ pāpasamācāraṃ yasya te matir idṛśī | nṛśaṃsānārya durvṛtta kṣudra pāpaparākrama || anāryasyedṛśaṃ karma ghṛṇā te nāsti nirghṛṇa ||

العار عليك، يا صاحب السلوك الآثم، إذ هكذا عزمُك! يا قاسيًا دنيئًا، سيّئ السيرة، حقيرًا جسورًا في الإثم؛ إنما هذا الفعل فعلُ غير الكرام، ولا رحمة فيك، يا عديم الشفقة.

धिक्shame on!
धिक्:
N/A
TypeIndeclinable
Rootधिक् (अव्यय)
Formनिन्दार्थक-अव्यय (interjection of censure)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (addressed), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
पापसमाचारम्sinful conduct
पापसमाचारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाप + समाचार (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय: पापः समाचारः); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धे 'whose'
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; 'your'
मतिःmind/intention
मतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ईदृशीsuch (like this)
ईदृशी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (qualifying मतिः)
नृशंसO cruel one
नृशंस:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृशंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
अनार्यO ignoble one
अनार्य:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअनार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
दुर्वृत्तO wicked-behaved one
दुर्वृत्त:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदुर्वृत्त (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास ('दुष्टं वृत्तं यस्य'); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
क्षुद्रO petty one
क्षुद्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootक्षुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
पापपराक्रमO one of sinful prowess
पापपराक्रम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाप + पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय: पापः पराक्रमः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
अनार्यस्यof an ignoble person
अनार्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअनार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
ईदृशम्such (of this kind)
ईदृशम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (qualifying कर्म)
कर्मdeed
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
घृणाcompassion
घृणा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootघृणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेin you/your
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; 'in you/your' (possessive genitive)
not
:
N/A
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
निर्घृणO merciless one
निर्घृण:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनिर्घृण (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास ('न घृणा यस्य'); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Recollecting those Rakshasas killed, the heroic, mighty and courageous Indrajith's eyes were red in anger.

H
Hanumān
I
Indrajit (Meghanāda)

FAQs

Dharma rejects cruelty and the targeting of the helpless; true strength is inseparable from compassion and moral restraint.

Hanumān denounces Indrajit’s intention and conduct toward Sītā, framing it as ignoble and compassionless.

Moral clarity (viveka) and fearless truth-speaking (satya-vacana) in the face of power.