Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

हनूमद्विक्रम-प्रशंसा तथा महेन्द्रारोहणम्

Hanuman’s Self-Assertion of Power and Ascent of Mount Mahendra

मारुतस्य समो वेगे गरुडस्य समो जवे।अयुतं योजनानां तु गमिष्यामीति मे मतिः।।4.67.28।।

mārutasya samo vege garuḍasya samo jave | ayutaṃ yojanānāṃ tu gamiṣyāmīti me matiḥ || 4.67.28 ||

في السرعة أنا نظيرُ إله الريح، وفي الخِفّة نظيرُ غارودا؛ وإني أعتقد أني أستطيع قطع عشرة آلاف يوجانا.

वासवस्यof Vāsava (Indra)
वासवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
सवज्रस्यof (him) with the thunderbolt
सवज्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootस-वज्र (प्रातिपदिक; स + वज्र)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; वासवस्य इति विशेषणम्
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय
स्वयम्भुवःof the self-born (Brahmā)
स्वयम्भुवः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्वयम्भू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ब्रह्मणः इति विशेषणम्
विक्रम्यhaving advanced
विक्रम्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवि-√क्रम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund): having advanced/stepped forth
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय
हस्तात्from (his) hand
हस्तात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
अमृतम्nectar
अमृतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अमृतम् इति विशेषणम्
इहhere
इह:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
आनयेI would bring (for myself)
आनये:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√नी (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपदम्, उत्तम-पुरुष, एकवचन
लङ्काम्Laṅkā
लङ्काम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-निपात (also/even)
समुत्क्षिप्यhaving lifted up
समुत्क्षिप्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्-उद्-√क्षिप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund): having lifted up/uprooted
गच्छेयम्I could go
गच्छेयम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), परस्मैपदम्, उत्तम-पुरुष, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative)
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
मतिःthought/intention
मतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

'I am equal to Maruta and Garuda in speed. I feel I can cover ten thousand yojanas (at a stretch).

H
Hanuman
M
Māruta (Wind-god)
G
Garuḍa
Y
yojana (unit of distance)

FAQs

Dharma is competence offered in service: Hanuman measures and declares his capacity so the mission proceeds without doubt or delay.

Hanuman states his speed and range to convince the group that the ocean-crossing is feasible.

Sāmarthya (capability) with accountability: he asserts ability as a responsible leader would, to secure collective confidence.