Home›Ramayana›Kishkindha Kanda›Sarga 52›Shloka 15
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 15

स्वयंप्रभा-संवादः

Svayamprabha’s Dialogue with the Vanaras

Devanagari script

इदं प्रविष्टास्सहसा बिलं तिमिरसंवृतम्।एतन्नः कार्यमेतेन कृत्येन वयमागताः।।।।त्वां चैवोपगतास्सर्वे परिद्यूना बुभुक्षिताः।

Transliteration

idaṃ praviṣṭāḥ sahasā bilaṃ timirasaṃvṛtam | etan naḥ kāryam etena kṛtyena vayam āgatāḥ || tvāṃ caivopagatāḥ sarve paridyūnā bubhukṣitāḥ |

Translation

دخلنا على عَجَلٍ هذا الكهفَ المستورَ بالظلمة. ولهذا الأمر بعينه جئنا، وبهذه المهمة قدمنا؛ وقد وصلنا إليك جميعًا منهكين جائعين.

Word by Word
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Nominative singular
प्रविष्टाःhaving entered
प्रविष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-विश् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय; PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — PPP, Masculine, Nominative plural
सहसाsuddenly
सहसा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय — Adverb (suddenly/at once)
बिलम्cave
बिलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र कर्मरूपेण (प्रविष्टाः) — Neuter, Accusative singular (object of entered)
तिमिरसंवृतम्shrouded in darkness
तिमिरसंवृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतिमिर-संवृत (प्रातिपदिक; तिमिर + संवृत)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (बिलम्) — Neuter, Accusative singular
एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Nominative singular
नःour
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (एन्क्लिटिक) — Genitive plural (our)
कार्यम्task
कार्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Nominative singular
एतेनby this
एतेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन — Instrumental singular (by/with this)
कृत्येनby the duty/undertaking
कृत्येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Instrumental singular
वयम्we
वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural
आगताःhave come
आगताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ-गम् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय; PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — PPP, Masculine, Nominative plural
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Accusative singular (you)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय — Conjunction
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय — Emphatic particle
उपगताःhave approached/reached
उपगताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउप-गम् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय; PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — PPP, Masculine, Nominative plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative plural
परिद्यूनाḥwearied/distressed
परिद्यूनाḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि-द्यून (प्रातिपदिक; कृदन्त-आधारित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (सर्वे) — Masculine, Nominative plural
बुभुक्षिताःhungry
बुभुक्षिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबुभुक्षित (प्रातिपदिक; कृदन्त-आधारित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (सर्वे) — Masculine, Nominative plural
Context

'Vexed and starved, we entered this grotto shrouded in darkness.This is our task and we reached here (in the process).

Characters & Entities
S
Svayaṃprabhā
D
darkness (timira)

FAQs

Dharma is steadfastness in assigned work even under hardship, combined with satya—plainly stating their condition (hunger, exhaustion) without concealment.

The monkeys explain how, in the course of their mission, they entered a dark cave and eventually encountered Svayaṃprabhā in a weakened state.

Perseverance—continuing the task despite fear, darkness, and deprivation.

←Previous Verse
Next Verse→