Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

विन्ध्यगुहाविचयः — Searching the Vindhya Caves and the Cursed Forest

Southern Search

तत्र चापि महात्मानो नापश्यञ्जनकात्मजाम्।हर्तारं रावणं वापि सुग्रीवप्रियकारिणः।।।।

tatra cāpi mahātmāno nāpaśyan janakātmajām | hartāraṃ rāvaṇaṃ vāpi sugrīvapriyakāriṇaḥ || 4.48.16 ||

ومع ذلك، حتى هناك لم يرَ أولئك العظامُ الهمم—الذين قصدوا إرضاء سُغْرِيفا—ابنةَ جَنَكَ، ولم يجدوا رافَنا خاطفَها.

तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (स्थान)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक (particle: also/even)
महात्मानःgreat-souled ones
महात्मानः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—बहुव्रीहि (महान् आत्मा येषां ते)
not
:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अपश्यन्they saw
अपश्यन्:
क्रिया (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; ‘they saw’ (with negation: did not see)
जनक-आत्मजाम्Janaka's daughter (Sita)
जनक-आत्मजाम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootजनक (प्रातिपदिक) + आत्मजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (जनकस्य आत्मजा)
हर्तारम्the abductor
हर्तारम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootहर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रावणम्Ravana
रावणम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
विकल्प
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (disjunctive particle: or)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (also)
सुग्रीव-प्रिय-कारिणःdoers of what pleases Sugriva
सुग्रीव-प्रिय-कारिणः:
कर्ता-विशेषण (apposition to महात्मानः)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक) + कारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (सुग्रीवस्य प्रियं कुर्वन्ति)

Eager to please Sugriva, the great souls searched in the forest region. Even there they could not find Janaka's daughter and also Ravana who had abducted Sita.

S
Sītā (Janakātmajā)
R
Rāvaṇa
S
Sugrīva

FAQs

Dharma includes honest recognition of results: despite sincere effort, they do not claim success; truthfulness about failure is part of righteous conduct.

After searching the cursed and difficult region, the party still finds neither Sītā nor Rāvaṇa.

Loyalty and sincerity in service (bhakti to the mission), coupled with satya (truthful reporting by implication).