Previous Verse

Shloka 14

सप्तचत्वारिंशः सर्गः — वानरयूथपानां अन्वेषणवृत्तान्तनिवेदनम्

Search Reports of the Vanara Leaders

उदारसत्त्वाभिजनो महात्मास मैथिलीं द्रक्ष्यति वानरेन्द्रः।दिशं तु यामेव गता तु सीतातामास्थितोवायुसुतो हनूमान्।।4.47.14।।

udāra-sattvābhijano mahātmā sa maithilīṁ drakṣyati vānarendraḥ |

diśaṁ tu yām eva gatā tu sītā tām āsthito vāyu-suto hanūmān || 4.47.14 ||

يا ملك القردة، إن ذلك العظيم النفس—النبيل شجاعةً ونسبًا—سيرى ميثيلي لا محالة. فإن هانومان، ابن إله الريح، قد مضى بعينه في الجهة التي سيقت إليها سيتا.

उदारसत्त्वाभिजनःof noble valor and lineage
उदारसत्त्वाभिजनः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउदार + सत्त्व + अभिजन (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (उदारं सत्त्वं च अभिजनश्च यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्—वानरेन्द्रः
महात्माgreat-souled
महात्मा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (महान् आत्मा); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्—वानरेन्द्रः
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मैथिलीम्Maithili (Sita)
मैथिलीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमैथिली (प्रातिपदिक/नाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
द्रक्ष्यतिwill see
द्रक्ष्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
वानरेन्द्रःking of monkeys
वानरेन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (वानराणाम् इन्द्रः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दिशम्direction
दिशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
याम्which
याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक; विशेष्य—दिशम्
एवexactly
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण निपात
गताhas gone
गता:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—‘has gone’
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
सीताSita
सीता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक/नाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ताम्that
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; निर्देशः—दिशम्
आस्थितःhas set out (on it)
आस्थितः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + स्था (धातु)
Formक्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—‘has set out/undertaken’
वायुसुतःson of the Wind-god
वायुसुतः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootवायु + सुत (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (वायोः सुतः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्—हनूमान्
हनूमान्Hanuman
हनूमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक/नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम

Having searched for Sita as instructed by Sugriva, powerful Vinita returned along with the ministers unable to find Sita.

S
Sugriva
H
Hanuman
V
Vayu (Wind-god)
S
Sita

FAQs

Dharma is trust placed in the most capable servant for a righteous end; the mission to restore Sita is sustained by confidence in virtue and competence.

After many searches fail, attention turns to Hanuman, who has taken the correct route to find Sita.

Hanuman’s nobility and heroic resolve—fitness to accomplish a dharmic task.