Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

वालिनः और्ध्वदैहिकम्

Vali’s Funeral Rites and the Consolation of the Bereaved

दिव्यां भद्रासनयुतां शिबिकां स्यन्दनोपमाम्।पक्षिकर्मभिराचित्रां द्रुमकर्मविभूषिताम्4.25.22।।आचितां चित्रपत्तीभि स्सुनिविष्टां समन्ततः।विमानमिव सिद्धानां जालवातायनान्विताम्4.25.23।।सुनियुक्तां विशालां च सुकृतां विश्वकर्मणा।दारुपर्वतकोपेतां चारुकर्मपरिष्कृताम्4.25.24।।वराभरणहारैश्च चित्रमाल्योपशोभिताम्।गुहागहनसञ्छन्नां रक्तचन्दनभूषिताम्4.25.25।।पुष्पौघैस्समभिच्छन्नां पद्ममालाभिरेव च।तरुणादित्यवर्णाभिर्भ्राजमानाभिरावृताम्4.25.26।।

divyāṃ bhadrāsanayutāṃ śibikāṃ syandanopamām | pakṣikarmabhir ācitrāṃ drumakarmavibhūṣitām || 4.25.22 ||

ācitāṃ citrapattībhiḥ suniviṣṭāṃ samantataḥ | vimānam iva siddhānāṃ jālavātāyanānvitām || 4.25.23 ||

suniyuktāṃ viśālāṃ ca sukṛtāṃ viśvakarmaṇā | dāruparvatakopetāṃ cārukarmapariṣkṛtām || 4.25.24 ||

varābharaṇahāraiś ca citramālyopaśobhitām | guhāgahanasañchannāṃ raktacandanabhūṣitām || 4.25.25 ||

وجيء بمحفّةٍ عجيبةٍ، ذاتِ مقعدٍ مباركٍ، تُشبه العربة؛ منقوشةٍ بزخارف الطير، ومزيّنةٍ برسوم الأشجار. وقد أُحيطت من كل جانبٍ بألواحٍ ملوّنةٍ بديعة، فكأنها فيمَانةُ السِّدّهة، مزوّدةٌ بنوافذَ ذاتِ مشربياتٍ شبكية. كانت واسعةً محكمةَ الوصل، كأنّ فيشْفَكَرما قد أتقن صنعها؛ مُحلّاةً بنقوشٍ كجبالٍ من خشب، وبزينةٍ رقيقة الصنع. تتلألأ بحُليٍّ مختارةٍ وقلائد، وبأكاليلَ زاهية؛ وفيها تجاويفُ زخرفيةٌ كالمغاراتِ والأجمة، وقد طُيّبت بعجينةِ الصندلِ الأحمر.

ततःthen
ततः:
कालाधिकरण
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (Adverb) ‘then/thereupon’
वालिनम्Vali
वालिनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उद्यम्यhaving lifted
उद्यम्य:
पूर्वकालक्रिया
TypeVerb
Rootउद्-यम् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive), परस्मैपदी; धातु: यम् (to lift/raise) उपसर्ग: उद्-; ‘having lifted’
सुग्रीवःSugriva
सुग्रीवः:
कर्ता
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शिबिकाम्onto the palanquin
शिबिकाम्:
अधिकरण (Goal/onto which)
TypeNoun
Rootशिबिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तदाat that time
तदा:
कालाधिकरण
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
आरोपयत्placed (him) on
आरोपयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootआ-रुह्/आ-रोप् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन; causative sense ‘placed/caused to mount’ (आरोपय-)
विक्रोशन्crying aloud
विक्रोशन्:
कर्ता-विशेषण (Adverbial participle)
TypeVerb
Rootवि-क्रुश् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातु: क्रुश् (to cry) उपसर्ग: वि-; ‘crying aloud’
अङ्गदेनwith Angada
अङ्गदेन:
सहकारक (Associate/सह)
TypeNoun
Rootअङ्गद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सहtogether with
सह:
सहकारक
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-उपपद (postposition ‘with’)
एवindeed
एव:
अवधारण
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
तुand/but
तु:
सम्बन्धसूचक
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात

A swift-moving, marvellous palanquin designed by Viswakarma was brought. Covered with colourful pictures of birds and trees on every side it looking like an aerial chariot fit for saints. Fitted with a splendid seat grilled windows, artificially made small caverns and grottos of wood was embellished with carvings of mountains, choice ornaments and garlands. With red sandal paste, red scented flowers and red lotus garlands, it resembled the rising Sun.

Ś
Śibikā (palanquin)
V
Viśvakarmā
S
Siddhas (as comparison)

FAQs

Dharma includes honoring the dead with dignity: the careful, beautiful preparation of the palanquin reflects respect for proper rites (antyeṣṭi) and social order.

A richly crafted palanquin is brought out as part of the preparations to carry Vāli’s body for the final rites.

Reverence and propriety (maryādā): the community ensures that even amid conflict, funeral duties are performed with honor.