Shloka 31

त्वमप्रमेयश्च दुरासदश्चजितेन्द्रियश्चोत्तमधार्मिकश्च।अक्षय्यकीर्तिश्च विचक्षणश्चक्षितिक्षमावान्क्षतजोपमाक्षः।।

tvam aprameyaś ca durāsadaś ca jitendriyaś cottamadhārmikaś ca | akṣayyakīrtiś ca vicakṣaṇaś ca kṣitikṣamāvān kṣatajopamākṣaḥ ||

أنتَ فوق القياس وبعيدُ المنال، ضابطٌ لحواسّك وأسمى أهل الدharma. شهرتك لا تفنى؛ أنت بصيرٌ حكيم، صبورٌ كالأرض، وعيناك محمرّتان عند الأطراف—وهي سِمةُ البأس.

त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अप्रमेयःimmeasurable
अप्रमेयः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + प्रमेय (प्रातिपदिक)
Formनञ्-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
दुरासदःunassailable
दुरासदः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग) + आसद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
जितेन्द्रियःself-controlled
जितेन्द्रियः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootजित (जि+क्त) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास: जितानि इन्द्रियाणि यस्य; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
उत्तमधार्मिकःbest among the righteous
उत्तमधार्मिकः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक) + धार्मिक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: उत्तमः धार्मिकः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अक्षय्यकीर्तिःof imperishable fame
अक्षय्यकीर्तिः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootअक्षय्य (प्रातिपदिक) + कीर्ति (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास: अक्षय्या कीर्तिः यस्य; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
विचक्षणःdiscerning
विचक्षणः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootविचक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
क्षितिक्षमावान्earth-like in forbearance
क्षितिक्षमावान्:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootक्षिति (प्रातिपदिक) + क्षमा (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formतत्पुरुष-समास + वत्; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्षतजोपमाक्षःred-eyed (blood-like)
क्षतजोपमाक्षः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootक्षतज (प्रातिपदिक) + उपम (प्रातिपदिक) + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास: क्षतजोपमे अक्षिणी यस्य (eyes like blood/red); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

'You are immeasurable, unassailable, self- controlled, and best among the righteous. Your fame never diminishes. You have great sense of discrimination. You are known to possess forbearance like the mother earth. Your eyes are red-cornered (which is a sign of valour).

T
Tārā
R
Rāma

FAQs

Dharma is framed as self-mastery, discernment, patience, and unwavering reputation—virtues expected of a righteous protector-king.

After Vāli has been slain, Tārā addresses Rāma, acknowledging his formidable and dharmic stature while speaking from grief.

Rāma’s jitendriyatā (self-control) and kṣamā (forbearance), presented as foundations of righteous authority.