Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

वालिवधोत्तरशोकः

Sugriva’s Remorse and Tara’s Lament after Vali’s Death

इत्येवमार्तस्य रघुप्रवीरःश्रुत्वा वचो वाल्यनुजस्य तस्य।सञ्जातबाष्पः परवीरहन्तारामो मुहूर्तं विमना बभूव।।

ity evam ārtasya raghupravīraḥ śrutvā vaco vālyanujasya tasya |

sañjātabāṣpaḥ paravīrahantā rāmo muhūrtaṁ vimanā babhūva ||

عند سماع هذه الكلمات من سوغريفا المكروب، الأخ الأصغر لفالي، تأثر راما - بطل سلالة راغو، وقاهر الأعداء - حتى ذرفت عيناه الدموع واهتز كيانه للحظة.

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/प्रकारवाचक-अव्यय (quotative/particle)
एवम्in this manner
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb)
आर्तस्यof the distressed one
आर्तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootआर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; विशेषण (of वाल्यनुजस्य)
रघुप्रवीरःhero of the Raghu line
रघुप्रवीरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरघु + प्रवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रघोः प्रवीरः)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (अव्ययभाव/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
वचःwords
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
वाल्यनुजस्यof Vali's younger brother
वाल्यनुजस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवालि + अनुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वालिनः अनुजः)
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
सञ्जातबाष्पःwith tears arisen
सञ्जातबाष्पः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसञ्जात + बाष्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहि (सञ्जातः बाष्पः यस्य)
परवीरहन्ताslayer of enemy heroes
परवीरहन्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर + वीर + हन्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (परवीराणां हन्ता)
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मुहूर्तम्for a moment
मुहूर्तम्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; काल-अत्यन्तसंयोगे (accusative of duration)
विमनाःdisconsolate
विमनाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविमनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
बभूवbecame/was
बभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Rama, the hero of the Raghu dynasty, a destroyer of the enemy heroes, was moved to tears. He lost composure for a moment when he heard Sugriva's lament.

R
Rāma
S
Sugrīva
V
Vāli
R
Raghu lineage

FAQs

Dharma includes karuṇā (compassion): even a warrior upholding justice is not emotionally indifferent to suffering; righteous power is tempered by empathy.

The narration describes Rāma’s reaction to Sugrīva’s grief-stricken speech after Vāli’s death.

Compassionate restraint—Rāma’s tears show humane sensitivity alongside heroic firmness.