Shloka 2

Saptajana-āśrama Darśana and the Approach to Kiṣkindhā

Hermitage of Seven Sages; March toward Vāli’s Capital

Devanagari script

समुद्यम्य महच्चापं रामः काञ्चनभूषितम्।शरांश्चादित्यसङ्काशान्गृहीत्वा रणसाधकान्।।

Transliteration

samudyamya mahac cāpaṃ rāmaḥ kāñcana-bhūṣitam | śarāṃś cāditya-saṅkāśān gṛhītvā raṇa-sādhakān ||

Translation

ولمّا همَّ بالمسير، رفع راما قوسه العظيم المزيَّن بالذهب، وتناول سهامًا متلألئة كالشمس—عدّةً قاهرةً للقتال.

Word by Word

• समुद्यम्य: having lifted/raised
• समुद्यम्य: पूर्वकालक्रिया (Pūrvakāla-kriyā)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्-उद्-यम् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप (Gerund/Absolutive); ‘having lifted/raised’

• महत्: great
• महत्: कर्म-विशेषण (Karma-viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (चापम् इति विशेष्येण सह)

• चापम्: bow
• चापम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: चाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• रामः: Rāma
• रामः: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• काञ्चनभूषितम्: adorned with gold
• काञ्चनभूषितम्: कर्म-विशेषण (Karma-viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: काञ्चन-भूषित (प्रातिपदिक; भूषित < भूष् (धातु) क्त)
• Form: तत्पुरुषसमासः (काञ्चनेन भूषितम्); क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (चापम् इति विशेष्येण सह)

• शरान्: arrows
• शरान्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• आदित्यसङ्काशान्: sun-like, radiant as the sun
• आदित्यसङ्काशान्: कर्म-विशेषण (Karma-viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: आदित्य-सङ्काश (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमासः (आदित्य इव सङ्काशाः); पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (शरान् इति विशेष्येण सह)

• गृहीत्वा: having taken up
• गृहीत्वा: पूर्वकालक्रिया (Pūrvakāla-kriyā)
• Type: Indeclinable
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); ‘having taken’

• रणसाधकान्: effective in battle
• रणसाधकान्: कर्म-विशेषण (Karma-viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: रण-साधक (प्रातिपदिक; साधक < साध् (धातु) ण्वुल्/कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमासः (रणे साधकाः); पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (शरान् इति विशेष्येण सह)

Context

Getting ready to go, Rama took up his great bow and arrows adorned with gold and potent in war looking (dazzling) like the Sun.

Characters & Entities

• Rāma
• cāpa (bow)
• śara (arrows)
• Āditya (Sun)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Kṣatriya-dharma: righteous action requires readiness and the responsible bearing of power—arms are taken up not for aggression but for protection and lawful purpose.

What is the narrative situation?

Rāma prepares to move forward, equipping himself with bow and arrows as events require decisive action.

Which character virtue is emphasized?

Resolve (utsāha): calm preparedness to act when duty calls.