HomeRamayanaBala KandaSarga 20Shloka 20
Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Bala Kanda, Sarga 20, Shloka 20

राज्ञः शङ्का

प्रत्याख्यानम् (Daśaratha’s Objections to Sending Rāma) — Bala Kanda, Sarga 20

इत्युक्तो मुनिना तेन राजोवाच मुनिं तदा।न हि शक्तोऽस्मि सङ्ग्रामे स्थातुं तस्य दुरात्मन:।।।।

ity ukto muninā tena rājovāca muniṁ tadā | na hi śakto 'smi saṅgrāme sthātuṁ tasya durātmanaḥ |

فلما خاطبه ذلك الناسك، أجابه الملك حينئذٍ: «إني لا أستطيع أن أثبت في القتال أمام ذلك الخبيث النية».

सःso/therefore
सः:
Sambodhana-prayoga (सम्बोधन-सन्दर्भ/Emphasis)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘त्वम्’ इत्यस्य विशेषण-भावे (emphatic)
त्वम्you
त्वम्:
Sambodhana (सम्बोधन/Addressed subject)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formयुष्मद्-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
प्रसादम्favor / grace
प्रसादम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootprasāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘कुरुष्व’ इति क्रियायाः कर्म
धर्मज्ञO knower of dharma
धर्मज्ञ:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक) + jña (कृदन्त-प्रातिपदिक, √jñā)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष: धर्मं जानाति इति = ‘knower of dharma’
कुरुष्वdo / grant
कुरुष्व:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअस्मद्-सर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
पुत्रकेfor (my) little son
पुत्रके:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Concern)
TypeNoun
Rootputraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; ‘पुत्रके’ = ‘in/for my little son’ (benefactive/locative nuance)
ममof me
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअस्मद्-सर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
एवindeed / only
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic/only)
अल्पभाग्यस्यof the unfortunate (me)
अल्पभाग्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootalpa (प्रातिपदिक) + bhāgya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; कर्मधारय: अल्पं भाग्यं यस्य = ‘of the unfortunate’
दैवतम्deity / divine refuge
दैवतम्:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootdaivata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भवान्’ इति समानाधिकरण
हिindeed
हि:
Nipāta (निपात/Emphasis)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formनिपात (emphasis)
भवान्you
भवान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbhavat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formभवत्-सर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गुरुःteacher / preceptor
गुरुः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भवान्’ इति समानाधिकरण

Informed in this manner by sage Viswamitra, king Dasaratha addressed the sage, saying, "I am not competent enough to stand before those evil-minded rakshasas in the batlle".

D
Daśaratha
V
Viśvāmitra
R
Rāvaṇa (implied by context as the 'evil-minded one')

FAQs

Dharma includes truthful self-assessment (satya about one’s capacity); reckless overconfidence in leadership can endanger subjects and sacred duties.

After hearing Viśvāmitra’s request, Daśaratha states his inability to confront the chief rākṣasa power on the battlefield.

Honesty and humility—Daśaratha admits limitations instead of posturing.