Shloka 38

तस्य बुद्धिरियं जाता चिन्तयानस्य सन्ततम्।स्वयंवरं तनूजायाः करिष्यामीति धीमतः।।2.118.38।।

tasya buddhir iyaṁ jātā cintayānasya santatam | svayaṁvaraṁ tanūjāyāḥ kariṣyāmīti dhīmataḥ || 2.118.38 ||

وبينما كان يتفكّر على الدوام، تولّد في عقل الملك الحكيم هذا القرار: «سأقيم لابنتي سْفَيَمْفَرَا (svayaṁvara)».

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-समर्थ (pronoun)
बुद्धिःthought, idea
बुद्धिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular)
इयम्this
इयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (adjectival pronoun) बुद्धिः-विशेषण
जाताarose, was born
जाता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘जाता’ = ‘उत्पन्ना/अभवत्’
चिन्तयानस्यof (him) pondering
चिन्तयानस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootचिन्तय् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle/शतृ), षष्ठी, एकवचन, पुंलिङ्ग; ‘चिन्तयानस्य’ = ‘चिन्तयतः’ (of one who is pondering)
सन्ततम्constantly
सन्ततम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसन्तत (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Adverb/क्रियाविशेषण)
स्वयंवरम्swayamvara (self-choice marriage ceremony)
स्वयंवरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्वयंवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन
तनूजायाःof (his) daughter
तनूजायाः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतनूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
करिष्यामिI shall perform
करिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-चिह्न (quotative particle)
धीमतःof the wise (man)
धीमतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण (of the wise one) तस्य-सम्बन्ध

After constantly pondering over the matter, the wise king arrived at the decision to perform a swayamvara for his daughter.

J
Janaka
S
Sītā
S
svayaṁvara

FAQs

When ordinary options fail, dharma seeks a fair and principled procedure—here, svayaṁvara—as a socially valid means to locate true worth.

Janaka resolves to conduct a svayaṁvara to find an appropriate husband for Sītā.

Practical wisdom: choosing an institutionally recognized, merit-testing path rather than forcing an unsuitable match.