Shloka 20
Devanagari script
न सा धर्षयितुं शक्या मैथिल्योजस्विनः प्रिया।दीप्तस्येव हुताशस्य शिखा सीता सुमध्यमा।।।।
Transliteration
na sā dharṣayituṃ śakyā maithily ojasvinaḥ priyā | dīptasya eva hutāśasya śikhā sītā sumadhyamā ||
Translation
تلك سيتا الرشيقةُ الخصر—محبوبةُ الجبّار—لا يمكن انتهاكُ حرمتها؛ فهي كلسانِ لهبٍ يقفز من نارٍ متّقدة.
Word by Word
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता/विषय—she
धर्षयितुम्to assault/touch
धर्षयितुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Root√धृष् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्यय; अर्थः— to violate/assault/touch
शक्याpossible
शक्या:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशक्य (√शक्, कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण—possible
मैथिलीMaithili (Sita)
मैथिली:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमैथिली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समानाधिकरण—Sita
ओजस्विनःof the mighty one
ओजस्विनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootओजस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध—of the mighty one
प्रियाbeloved
प्रिया:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण—beloved
दीप्तस्यof the blazing
दीप्तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootदीप्त (√दीप्, कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण—of the blazing
इवlike
इव:
Upamana (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक-अव्यय (particle of comparison)
हुताशस्यof fire
हुताशस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहुताश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध—of fire
शिखाflame
शिखा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमा-आधार (subject of simile)—flame
सीताSita
सीता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समानाधिकरण—Sita
सु-मध्यमाslender-waisted
सु-मध्यमा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय-उपसर्ग) + मध्यमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः—सु (very) + मध्यमा (slender-waisted)
Context
Sita is the darling of mighty Rama. With her slender waist, she is like the leaping flames of blazing fire and it is not possible for you to touch her.
Characters & Entities
M
MārīcaR
RāvaṇaS
SītāR
RāmaF
fire (metaphor)FAQs
Respect for another’s dignity and marital integrity is dharma; violating it burns the violator—like touching fire.
Mārīca warns that Sītā is untouchable to Rāvaṇa, using the metaphor of a dangerous flame.
Sītā’s inviolability rooted in chastity and dharma, and Rāma’s mighty protection (ojas).