Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

मारीचाश्रमगमनम्

Ravana’s Journey to Maricha’s Hermitage

काञ्चनं रथमास्थाय कामगं रत्नभूषितम्।पिशाचवदनैर्युक्तं खरैः काञ्चनभूषणैः।।।।मेघप्रतिमनादेन स तेन धनदानुजः।राक्षसाधिपतिश्श्रीमान्ययौ नदनदीपतिम्।।।।

kāñcanaṃ ratham āsthāya kāmagaṃ ratnabhūṣitam |

piśācavadanair yuktaṃ kharaiḥ kāñcanabhūṣaṇaiḥ ||

meghapratimanādena sa tena dhanadānujaḥ |

rākṣasādhipatiḥ śrīmān yayau nadanadīpatim ||

وركب عربةً من ذهبٍ تمضي حيث شاء الراكب، مزدانةً بالجواهر، تجرّها حميرٌ بوجوهٍ كوجوه البيشاتشا (piśāca) وعليها حُلِيٌّ من ذهب. وبهديرٍ كقصف السحب، انطلق رافانا، أخو كوبيرا الأصغر، سيّدُ الرّاكشاس البهيّ، قاصدًا سيّد الأنهار: المحيط.

saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
śvetavālavyajanaḥwith white yak-tail fans
śvetavālavyajanaḥ:
Karta (कर्ता; appositional epithet)
TypeNoun
Rootśveta + vāla + vyajana (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (śvetāni vālāni vyajanāni yasya/with white yak-tail fans; bahuvrīhi-sense in usage); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
śvetacchatraḥwith a white parasol
śvetacchatraḥ:
Karta (कर्ता; epithet)
TypeNoun
Rootśveta + chatra (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (śvetaṃ chatraṃ yasya/with a white parasol; bahuvrīhi-sense in usage); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
daśānanaḥten-faced
daśānanaḥ:
Karta (कर्ता; epithet)
TypeNoun
Rootdaśa + ānana (प्रातिपदिके)
Formबहुव्रीहि-समास (daśa ānanāni yasya); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
snigdhavaidūryasaṅkāśaḥshining like smooth vaidūrya
snigdhavaidūryasaṅkāśaḥ:
Karta (कर्ता; epithet)
TypeAdjective
Rootsnigdha + vaidūrya + saṅkāśa (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (snigdha-vaidūrya-sadṛśaḥ); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
staptakāñcanakuṇḍalaḥwearing heated/pure-gold earrings
staptakāñcanakuṇḍalaḥ:
Karta (कर्ता; epithet)
TypeNoun
Rootstapta + kāñcana + kuṇḍala (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (staptena kāñcanena kuṇḍale yasya; bahuvrīhi-sense in usage); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
viṃśadbhujaḥtwenty-armed
viṃśadbhujaḥ:
Karta (कर्ता; epithet)
TypeNoun
Rootviṃśati + bhuja (प्रातिपदिके)
Formबहुव्रीहि-समास (viṃśati-bhujāḥ yasya); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
daśagrīvaḥten-necked
daśagrīvaḥ:
Karta (कर्ता; epithet)
TypeNoun
Rootdaśa + grīva (प्रातिपदिके)
Formबहुव्रीहि-समास (daśa grīvāḥ yasya); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
darśanīyaparicchadaḥwith splendid attire
darśanīyaparicchadaḥ:
Karta (कर्ता; epithet)
TypeNoun
Rootdarśanīya + paricchada (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (darśanīyaḥ paricchadaḥ yasya; bahuvrīhi-sense in usage); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
tridaśāriḥenemy of the gods
tridaśāriḥ:
Karta (कर्ता; epithet)
TypeNoun
Roottridaśa + ari (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (tridaśānām ariḥ); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
munīndraghnaḥslayer of great sages
munīndraghnaḥ:
Karta (कर्ता; epithet)
TypeNoun
Rootmunīndra + ghna (प्रातिपदिके; हन्-धातोः ‘घ्न’ प्रत्यय)
Formतत्पुरुष-समास (munīndrān ghnan); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
daśaśīrṣaḥten-headed
daśaśīrṣaḥ:
Karta (कर्ता; epithet)
TypeNoun
Rootdaśa + śīrṣa (प्रातिपदिके)
Formबहुव्रीहि-समास (daśa śīrṣāṇi yasya); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
ivalike
iva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (particle: like)
adrirāṭking of mountains
adrirāṭ:
Upamāna (उपमान; comparator)
TypeNoun
Rootadri + rāṭ (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (adrīṇāṃ rāṭ = पर्वतराजः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
kāmagamgoing at will
kāmagam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkāma + ga (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘रथ’ इत्यस्य विशेषणम्
rathamchariot
ratham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootratha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
āsthāyahaving mounted
āsthāya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootā+sthā (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund)
śuśubheshone
śuśubhe:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootśubh (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम् (intransitive: shone)
rākṣaseśvaraḥlord of the rākṣasas
rākṣaseśvaraḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootrākṣasa + īśvara (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (rākṣasānām īśvaraḥ); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
vidyunmaṇḍalavānhaving a circle of lightning
vidyunmaṇḍalavān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvidyut + maṇḍala + vat (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (vidyut-maṇḍalaṃ yasya; -वत् प्रत्यय); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘मेघ’ इत्यस्य विशेषणम्
meghaḥcloud
meghaḥ:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootmegha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
sabalākaḥwith cranes
sabalākaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa + balāka (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (balākaiḥ saha); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘मेघ’ इत्यस्य विशेषणम्
ivalike
iva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय
ambarein the sky
ambare:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootambara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन (Locative singular)

Ravana went covertly to the coach-shed and to the charioteer to get a chariot harnessed.

R
Rāvaṇa
K
Kubera (Dhanada)
R
ratha (golden chariot)
K
khara (donkeys)
O
ocean (nada-nadī-pati)

FAQs

The verse contrasts external splendor with inner righteousness: magnificence and power are morally neutral, but in the Ramayana they often intensify the consequences when used for adharma.

Rāvaṇa departs in a supernatural, richly adorned chariot, heading toward the ocean en route to his objective (meeting Mārīca).

Not virtue but might and grandeur are highlighted; the portrayal underscores Rāvaṇa’s formidable resources and pride.