Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

उत्पातदर्शनं खरसैन्यसमागमश्च

Omens of calamity and the approach of Khara’s army

एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणस्सह सीताया।शरानादाय चापं च गुहां दुर्गां समाश्रयत्।।।।

evam uktas tu rāmeṇa lakṣmaṇaḥ saha sītayā | śarān ādāya cāpaṃ ca guhāṃ durgāṃ samāśrayat ||

فلما أمره راما بذلك، أخذ لاكشمانا السهام والقوس، ودخل مع سيتا إلى الكهف العصِيّ واحتمى به.

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (manner adverb)
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘लक्ष्मणः’ इत्यस्य विशेषणम्
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
रामेणby Rama
रामेण:
Kartr (कर्ता/Agent)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्ता (agent) in passive construction with ‘उक्तः’
लक्ष्मणःLakshmana
लक्ष्मणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सहwith
सह:
Sahartha (सहार्थ/Accompaniment marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अव्यय (preposition-like indeclinable: 'with'), सह-योगे तृतीया अपेक्षा
सीतयाwith Sita
सीतया:
Sahakari (सहकारी/Companion)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘सह’ इत्यस्य योगे
शरान्arrows
शरान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
आदायhaving taken
आदाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + दा (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having taken’
चापम्bow
चापम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootचाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
गुहाम्cave
गुहाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगुहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दुर्गाम्inaccessible
दुर्गाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘गुहाम्’ इत्यस्य विशेषणम्
समाश्रयत्took shelter
समाश्रयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + श्रि (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Thus ordered by Rama, Lakshmana took the arrows and the bow and accompanied by Sita took shelter in the inaccessible cave.

R
Rama
L
Lakshmana
S
Sita
C
cave (guhā)
B
bow (cāpa)
A
arrows (śara)

FAQs

Dharma includes faithful execution of one’s assigned duty; Lakshmana promptly carries out Rama’s protective instruction.

Lakshmana escorts Sītā to a secure cave and prepares with weapons, following Rama’s command.

Lakshmana’s loyalty and readiness—swift, disciplined action in service of protection.