शूर्पणखाया आगमनम्
Surpanakha Approaches Rama
सिंहोरस्कं महाबाहुं पद्मपत्रनिभेक्षणम्।आजानुबाहुं दीप्तास्यमतीव प्रियदर्शनम्।।।।गजविक्रान्तगमनं जटामण्डलधारिणम्।सुकुमारं महासत्त्वं पार्थिवव्यञ्जनान्वितम्।।।।राममिन्दीवरश्यामं कन्दर्पसदृशप्रभम्।बभूवेन्द्रोपमं दृष्ट्वा राक्षसी काममोहिता।।।।
siṃhoraskaṃ mahābāhuṃ padmapatranibhekṣaṇam | ājānubāhuṃ dīptāsyam atīva priyadarśanam || gajavikrāntagamanaṃ jaṭāmaṇḍaladhāriṇam | sukumāraṃ mahāsattvaṃ pārthivavyañjanānvitam || rāmam indīvaraśyāmaṃ kandarpasadṛśaprabham | babhūvendropamaṃ dṛṣṭvā rākṣasī kāmamohitā ||
ولمّا رأت راما—ذا صدرٍ كصدر الأسد، عظيمَ الساعدين، بعينين كبتلات اللوتس؛ ذراعيه ممتدّتان إلى الركبتين، ووجهه متلألئ شديدَ الحُسن؛ يمشي مشيةَ الفيل، وعلى رأسه دائرةُ الجَدائل المعقودة؛ رقيقَ الهيئة عظيمَ البأس، عليه سماتُ المُلك؛ أسمرَ كزنبقٍ أزرق، متألقًا ككَاما (Kāma)—استولت على الراكساسية شهوةٌ مُضلِّلة، فظنّته شبيهًا بإندرا (Indra).
Thus addressed, Rama, skilled in speech, laughed and started speaking to that woman of bewitching eyes.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे सप्तदशस्सर्गः।।Thus ends the seventeenth sarga of Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.
Uncontrolled kāma (desire) clouds discernment; dharma requires mastery over attraction and the ability to see persons rightly, not as objects of impulse.
The poet describes Rāma’s appearance in detail to explain why Śūrpaṇakhā becomes infatuated and approaches him with improper intent.
Rāma’s royal-luminous bearing even in exile—outer splendour reflecting inner steadiness—contrasted with Śūrpaṇakhā’s desire-driven delusion.