Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

पञ्चाप्सरो-सरः कथनम् तथा अगस्त्याश्रममार्गनिर्देशः

Panchapsara Lake Account and Directions to Agastya

भ्रातरं संस्कृतं कृत्वा ततस्तं मेषरूपिणम्।।।।तान् द्विजान्भोजयामास श्राद्धदृष्टेन कर्मणा।

bhrātaraṃ saṃskṛtaṃ kṛtvā tatas taṃ meṣa-rūpiṇam ||

tān dvijān bhojayāmāsa śrāddha-dṛṣṭena karmaṇā |

ثم بعد أن «قدّس» أخاه الذي اتّخذ هيئةَ كبش، أطعم أولئك الدڤيجا وفق الأعمال المقرّرة لطقس الشرادها (śrāddha).

भ्रातरम्(his) brother
भ्रातरम्:
कर्म (Karma; object of कृत्वा)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
संस्कृतम्prepared, sanctified
संस्कृतम्:
कर्म (Karma; complement to object)
TypeAdjective
Rootसंस्कृत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भावे/कर्मणि विशेषणम् (as 'prepared/sanctified')
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
पूर्वकाल (prior action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव कृदन्त (gerund/absolutive)
ततःthen, thereafter
ततः:
अधिकरण (Adhikaraṇa; temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
तम्him
तम्:
कर्म (Karma; object—refers to brother)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
मेषरूपिणम्in the form of a sheep
मेषरूपिणम्:
कर्म (Karma; qualifier of तम्)
TypeAdjective
Rootमेष + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मेषस्य रूपम् यस्य/धारयति) in sense 'having sheep-form'
तान्those
तान्:
कर्म (Karma; object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
द्विजान्twice-born (brahmins)
द्विजान्:
कर्म (Karma; object)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
भोजयामासfed, caused to eat
भोजयामास:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Rootभोजय् (√भुज् causative, धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect; narrative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रत्यय (causative)
श्राद्धदृष्टेनprescribed for śrāddha
श्राद्धदृष्टेन:
करण (Karaṇa; means—qualifier)
TypeAdjective
Rootश्राद्ध + दृष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग instrumental singular used adjectivally with कर्मणा; तृतीया एकवचन; तत्पुरुष (श्राद्धे दृष्टम्/विहितम्)
कर्मणाby the rite/act
कर्मणा:
करण (Karaṇa; means)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

Ilvala would keep his brother sanctified, so that he is fit for offering, Then he would feed the brahmins with mutton according to the rituals.

I
Ilvala (implied)
D
dvija (brahmins)
Ś
śrāddha

FAQs

Misuse of ritual is adharma: sacred procedures meant for honoring ancestors are perverted into instruments of violence.

Ilvala prepares his brother in a ram-form and serves him as food to brahmins under the cover of śrāddha rites.

The implied virtue is integrity in religious practice—ritual without dharmic intent becomes corruption.