Shloka 38

Teaching of Karma-yoga

Student Conduct, Vedic Study, and Gāyatrī Supremacy

Devanagari script

एवमाचारसंपन्नमात्मवंतमदांभिकम् । वेदमध्यापयेद्धर्म्मं पुराणांगानि नित्यशः

Transliteration

evamācārasaṃpannamātmavaṃtamadāṃbhikam | vedamadhyāpayeddharmmaṃ purāṇāṃgāni nityaśaḥ

Translation

ومن كان متحلّيًا بمثل هذا السلوك الحسن، مالكًا لنفسه، منزّهًا عن النفاق، فليُعلَّم كلَّ يومٍ الفيدا ومبادئ الدَّرْما، مع الأجزاء المتمّمة لأعضاء البورانا.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक अव्यय (adverb: thus)

• आचार-संपन्नम्: endowed with proper conduct
• आचार-संपन्नम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: आचार (प्रातिपदिक) + संपन्न (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः (‘आचारेण संपन्नः’)

• आत्म-वन्तम्: self-possessed
• आत्म-वन्तम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक) + वन्त् (तद्धित)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहिः (‘यस्य आत्मा/आत्मसंयमः अस्ति’)

• अदाम्भिकम्: non-pretentious
• अदाम्भिकम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अ- (नञ्) + दाम्भिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-समास/नकारार्थ (not hypocritical)

• वेदम्: the Veda
• वेदम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अध्यापयेत्: should teach
• अध्यापयेत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: अधि-इ (धातु) (causative) → अध्यापय्
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; णिजन्त (causative) परस्मैपद

• धर्मम्: dharma
• धर्मम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पुराण-अङ्गानि: the limbs/sections of the Purāṇa
• पुराण-अङ्गानि: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: पुराण (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (‘पुराणस्य अङ्गानि’)

• नित्यशः: daily/always
• नित्यशः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्यशः (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb: always/regularly)

Speaker

Unspecified (narratorial instruction; broader Svargakhaṇḍa discourse context)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: एवम्+आचारसंपन्नम्+आत्मवन्तम्+अदाम्भिकम्→एवमाचारसंपन्नमात्मवंतमदांभिकम्; अध्यापयेत्+धर्मम्→अध्यापयेद्धर्म्मं (त्→द् before ध)

FAQs

What qualities make someone eligible for Vedic instruction in this verse?

The verse highlights good conduct (ācāra), self-mastery (ātmavat), and freedom from hypocrisy (adāmbhika) as key qualifications.

What are “purāṇāṅgāni” in the context of this verse?

It refers to the ancillary topics/limbs associated with Purāṇic learning—supporting themes and disciplines taught alongside dharma and scriptural study.

What ethical lesson does this verse emphasize?

Scriptural learning should be grounded in lived integrity: knowledge is to be transmitted to those whose character is sincere and disciplined, not merely outwardly pious.