Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Description of Uttara-Kuru and the Meru-Flank Regions

Bhadrāśva, Sudarśana Jambū, Solar Attendants

तत्र ते पुरुषाः श्वेतास्तेजोयुक्तमहाबलाः । स्त्रियः कुमुदवर्णाश्च सुंदर्यः प्रियदर्शनाः

tatra te puruṣāḥ śvetāstejoyuktamahābalāḥ | striyaḥ kumudavarṇāśca suṃdaryaḥ priyadarśanāḥ

هناك كان الرجال بيضاً مشرقين، موهوبين بهاءً وقوّةً عظيمة؛ وكانت النساء بلون اللوتس الأبيض (كومودا)، جميلاتٍ بهيّاتٍ يسرّ النظر إليهنّ.

तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण) / Locative adverb
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक अव्यय)
तेthey/those
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
FormPronoun; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); refers to people there
पुरुषाःmen/people
पुरुषाः:
Karta (कर्ता) / Topic (uddeśya)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
श्वेताःwhite/fair
श्वेताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); agrees with पुरुषाः
तेजःयुक्तमहाबलाःradiant and very strong
तेजःयुक्तमहाबलाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतेजस् (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त; युज् धातु + क्त) + महाबल (प्रातिपदिक; महा + बल, कर्मधारय)
FormPossessive compound (बहुव्रीहि): ‘those whose great strength is endowed with radiance’; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); qualifies पुरुषाः
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta (कर्ता) / Topic (uddeśya)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
कुमुदवर्णाःlotus-colored (like kumuda)
कुमुदवर्णाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुमुद (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
FormDeterminative compound (तत्पुरुष: ‘lotus-like color’); Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); agrees with स्त्रियः
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
सुन्दर्यःbeautiful women
सुन्दर्यः:
Karta (कर्ता) / Apposition
TypeNoun
Rootसुन्दरी (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); appositional to स्त्रियः
प्रियदर्शनाःpleasant-looking
प्रियदर्शनाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक) + दर्शन (प्रातिपदिक)
FormPossessive compound (बहुव्रीहि): ‘having pleasing appearance/vision’; Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); qualifies स्त्रियः/सुन्दर्यः

Unspecified narrator (contextual description within Svargakhaṇḍa narrative)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shringara

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes: श्वेतास्तेजोयुक्तमहाबलाः → श्वेताः तेजःयुक्तमहाबलाः. कुमुदवर्णाश्च → कुमुदवर्णाः च.

FAQs

It depicts the appearance of celestial men and women—men as radiant-white and powerful, and women as lotus-white, beautiful, and pleasing to see.

“Tejoyukta” indicates beings endowed with spiritual/celestial radiance—an inner splendor characteristic of heavenly realms rather than merely physical brightness.

It functions as a poetic epithet: literally “lotus-colored (white lotus),” and symbolically suggesting purity, freshness, and auspicious beauty associated with lotus imagery in Sanskrit literature.