Shloka 14

Narmadā Pilgrimage Itinerary: Sequence of Tīrthas, Rites, and Fruits

Devanagari script

कन्याऋद्धिं च यः सेवेत्कन्यादानं प्रयच्छति । तीर्थं तत्र महाराज दशकन्येति विश्रुतम्

Transliteration

kanyāṛddhiṃ ca yaḥ sevetkanyādānaṃ prayacchati | tīrthaṃ tatra mahārāja daśakanyeti viśrutam

Translation

من يخدم شعيرة «كانيارِدّهي» ويمنح «كانيادانا»—أي هبةَ تزويجِ العذراء—فإن هناك، أيها الملك العظيم، تيرثًا مشهورًا باسم «داشاكانيا».

Word by Word

• कन्याऋद्धिम्: the prosperity/benefit of (the) maiden(s)
• कन्याऋद्धिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कन्याऋद्धि (प्रातिपदिक) = कन्या + ऋद्धि
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (कन्यायाः ऋद्धिः)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता) of सेवेत्/प्रयच्छति
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; सम्बन्धक (relative pronoun)

• सेवेत्: should serve/worship
• सेवेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सेव् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• कन्यादानम्: gift of a maiden (kanyādāna)
• कन्यादानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कन्यादान (प्रातिपदिक) = कन्या + दान
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (कन्यायाः दानम्)

• प्रयच्छति: gives, bestows
• प्रयच्छति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) with प्र + यम्-आदेश (प्र+यच्छ) (धात्वादेश/प्रयोग)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• तीर्थम्: the pilgrimage place
• तीर्थम्: Karta (कर्ता) (of implied 'is renowned')
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb)

• महाराज: O great king
• महाराज: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाराज (प्रातिपदिक) = महा + राजन्
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचनम्

• दशकन्या: Daśakanyā ("Ten Maidens")
• दशकन्या: Saṃjñā (संज्ञा) / Name-apposition to तीर्थम्
• Type: Noun
• Root: दशकन्या (प्रातिपदिक) = दश + कन्या
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; द्विगु-समासः (दश कन्याः यस्मिन्/यत्र)

• इति: thus, called
• इति: Sambandha (सम्बन्ध) / Quotation marker
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/नामनिर्देश (quotative particle)

• विश्रुतम्: renowned
• विश्रुतम्: Viśeṣaṇa (विशेषण) of तीर्थम्
• Type: Adjective
• Root: विश्रुत (कृदन्त/प्रातिपदिक) ← श्रु (धातु) + वि + क्त
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; भूतकृदन्त (क्त) (agreeing with तीर्थम्)

Speaker

Unspecified narrator addressing a king (mahārāja) within the Svargakhaṇḍa dialogue frame

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Geographic Context

Type: tirtha

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: कन्याऋद्धिं→कन्याऋद्धिम्; सेवेत्कन्यादानं→सेवेत्+कन्यादानम्; दशकन्येति→दशकन्या+इति

FAQs

What does this verse reveal about the geography of sacred Tirthas?

It links a named pilgrimage site—Daśakanyā tīrtha—with specific meritorious acts, showing how Padma Purana maps sacred geography through ritual and ethical observances.

How does this verse emphasize the path of Bhakti?

This verse is primarily dharma- and tīrtha-focused rather than explicitly bhakti-centered; it highlights merit through service/observance (sevā) and charitable gifting (dāna), which can function as supportive disciplines within broader devotional life.

What is the ethical lesson from this dialogue?

It upholds dāna and social responsibility: supporting righteous household life through kanyādāna and honoring sacred duties, presented as actions that connect one to recognized holy places and spiritual merit.