Previous Verse
Next Verse

Shloka 126

Brahmin Conduct, Purificatory Baths, and the Garuḍa–Nectar Episode

Illustrative Narrative

पौरुषेण त्वया वत्स उद्धृतं मे कुलद्वयम् । सुपर्ण उवाच । मातः किं ते करिष्यामि प्रियमेव तदुच्यताम्

pauruṣeṇa tvayā vatsa uddhṛtaṃ me kuladvayam | suparṇa uvāca | mātaḥ kiṃ te kariṣyāmi priyameva taducyatām

«ببسالتك الرجولية، يا ولدي الحبيب، قد أنقذتَ لي سلالتين.» قال سوبَرْنَة: «يا أمّاه، ماذا أصنع لكِ؟ قولي فقط ما يسرّكِ.»

पौरुषेणby valor/manliness
पौरुषेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootपौरुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
वत्सdear child
वत्स:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
उद्धृतम्has been rescued/lifted up
उद्धृतम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-हृ (धातु)
Formक्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि
मेmy/of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन
कुलद्वयम्the two families
कुलद्वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समास (द्वे कुले)
सुपर्णःSuparṇa (Garuḍa)
सुपर्णः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुपर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (speaker name)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मातःO mother
मातः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
किम्what
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रश्न (interrogative)
तेfor you/to you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (Dative/सम्प्रदान), एकवचन
करिष्यामिshall I do
करिष्यामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (Simple future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
प्रियम्what is dear/pleasing
प्रियम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण अव्यय (emphatic particle)
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उच्यताम्let it be said/told
उच्यताम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन, कर्मणि (passive)

Suparṇa (Garuda)

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Sandhi Resolution Notes: तदुच्यताम् = तत् + उच्यताम्; verse includes speaker tag 'सुपर्ण उवाच'.

S
Suparṇa
M
Mother (mātā)

FAQs

The verse explicitly marks the speaker as Suparṇa (Garuda), who addresses his mother (mātā).

It highlights gratitude and filial duty: after rescuing his mother’s “two lineages,” the son immediately offers service and asks what would please her.

No. This shloka is primarily a dialogue about obligation and gratitude; it does not directly discuss tirthas or devotional doctrine in this line.