Shloka 10

Devanagari script

यस्तत्र गत्वा सिद्धेशं भक्तिभावसमन्वितः । चिंतयेद्वर्षमात्रं तु कामाक्षां नित्यदार्चयन् ॥ १० ॥

Transliteration

yastatra gatvā siddheśaṃ bhaktibhāvasamanvitaḥ | ciṃtayedvarṣamātraṃ tu kāmākṣāṃ nityadārcayan || 10 ||

Translation

مَن يذهبُ إلى هناك، ممتلئًا بروحِ البهاكتي، ويتأمّلُ سِدّهيشا (Siddheśa)، ويُداومُ على عبادةِ كاماكشا (Kāmākṣā) عامًا كاملًا بلا انقطاع، ينلُ الثمرةَ الروحيةَ الموعودةَ لتلك السادهانا المقدّسة.

Word by Word

• यः: who
• यः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Relative pronoun nominative singular

• तत्र: there
• तत्र: देशाधिकरण (place adjunct)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देश-अव्यय (locative adverb)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: पूर्वकाल (absolutive relation)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गत्वा (कृदन्त, त्वा)
• Form: त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्त (gerund/absolutive)

• सिद्धेशम्: Siddheśa (Lord of the perfected)
• सिद्धेशम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular; समास: सिद्ध+ईश (षष्ठी-तत्पुरुष: 'lord of siddhas' / 'perfected lord')

• भक्ति-भाव-समन्वितः: endowed with devotional feeling
• भक्ति-भाव-समन्वितः: विशेषण (कर्तुः)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक) + भाव (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular; समास: भक्ति-भावेन समन्वितः (तृतीया-तत्पुरुष: 'endowed with devotional feeling')

• चिन्तयेत्: should meditate/think of
• चिन्तयेत्: क्रिया (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; Optative 3rd sg

• वर्ष-मात्रम्: for one year only
• वर्ष-मात्रम्: कालपरिमाण (extent of time)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular (extent of time); समास: वर्षस्य मात्रम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• तु: indeed
• तु: निपात
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (emphasis/contrast)

• कामाक्षाम्: Kāmākṣā
• कामाक्षाम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कामाक्षा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular

• नित्यदा: always
• नित्यदा: क्रियाविशेषण (adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्यदा (अव्यय)
• Form: काल-अव्यय (adverb: 'always')

• अर्चयन्: worshipping
• अर्चयन्: विशेषण (कर्तुः)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु) → अर्चयन्त् (कृदन्त, शतृ)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; agreeing with 'यः'

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Siddheśa
• Kāmākṣā

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that a pilgrimage to the sacred site becomes spiritually potent when joined with sustained devotion—daily worship (nitya-arcana) and steady contemplation for an entire year.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown as a lived discipline: going to the tirtha, approaching the deity with devotional mood, and maintaining regular worship and remembrance over time rather than as a one-time act.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual practice (kalpa-oriented conduct) is implied through nitya-arcana and a fixed observance period (varṣa-mātra), emphasizing disciplined vrata-style worship and daily rite-regularity.