Shloka 10
Bhīṣma–Arjuna Strategic Engagement at Virāṭa’s Frontier (भीष्मार्जुनयुद्धम्)
ततोअ<र्धचन्द्रमावृत्य तेन पार्थ: समागमत् | वारणेनेव मत्तेन मत्तो वारणयूथप:,तदनन्तर पसीनेसे अर्धचन्द्राकार धनुषकी डोरीको माँजकर अर्जुन अश्वत्थामासे भिड़ गये, मानो कोई उन्मत्त गजयूथाधिपति किसी दूसरे मतवाले हाथीके साथ जा भिड़ा हो
tato 'rdhacandram āvṛtya tena pārthaḥ samāgamat | vāraṇeneva mattena matto vāraṇayūthapaḥ ||
قال فَيْشَمْبَايَنَة: ثم إنَّ بارثا (أرجونا) ثنَى وترَ قوسه حتى صار كالهلال، ودنا منه مُلاقِيًا له. وكان ذلك كقائدِ قطيعِ الفيلة إذا استبدَّ به الهياج اندفع ليصطدم بفيلٍ آخرَ مسعور—قوةٌ تقابل قوة، وعزمٌ حربيٌّ لا يلين، حيث تُختَبَر البراعة بلا تنازل.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the intensity and parity of heroic confrontation: when two equally powerful forces meet, the outcome depends on steadiness, skill, and resolve rather than mere aggression. The elephant simile underscores controlled ferocity—strength directed toward a clear aim.
After arranging his bow (or bowstring) into a crescent-like ‘half-moon’ curve, Arjuna advances and engages his opponent directly. The encounter is compared to two rut-maddened elephants colliding—signaling a fierce, close-quarters clash between matched champions.