Shloka 40
Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange
Chapter 55
आस्थाय रुचिरं जिष्णो रथं सारथिना मया । कतमं यास्यसे5नीकमुक्तो यास्याम्यहं त्वया,विराटकुमार उत्तरने कौरव-सेनाको भागती और कुन्तीपुत्र अर्जुनको पुनः युद्धके लिये डटा हुआ देखकर उनका अभिप्राय समझकर यों कहा--'जिष्णो! मुझ सारथिके साथ इस सुन्दर रथपर बैठे हुए आप अब किस सेनाकी ओर जाना चाहते हैं? आप जहाँके लिये आज्ञा दें, वहीं आपके साथ चलूँ
āsthāya ruciraṃ jiṣṇo rathaṃ sārathinā mayā | katamaṃ yāsyase 'nīkam ukto yāsyāmy ahaṃ tvayā ||
قال فايشَمبايانا: «يا جِشْنُو (أرجونا)، وقد اعتليتَ هذه العربة البهيّة وأنا سائقُها، إلى أيِّ فرقةٍ من الجيش تريد أن تتقدّم؟ متى ما أمرتَ سرتُ معك». وفي ذلك السياق، كان أُتَّرا—إذ رأى أرجونا قد عاد ثابت العزم للقتال—يفهم مقصده، فيعرض خدمةً حاضرةً منضبطة، واضعًا إرادته تحت غاية المحارب العادلة الموافقة للدارما.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined service aligned with righteous purpose: the subordinate (Uttara) offers prompt cooperation and readiness to follow the warrior’s command, reflecting the ethic of duty and coordinated action in a just battle.
After recognizing Arjuna’s renewed resolve to fight, Uttara—now acting as charioteer—asks which Kaurava troop-division Arjuna wishes to approach, assuring him that he will drive wherever Arjuna orders.