Shloka 5
Virāṭa-parva, Adhyāya 12 — Concealed Service in Matsya and Bhīma’s Arena Victory
विराट उवाच ददामि यानानि धन निवेशनं ममाश्वसूतो भवितु त्वमहसि । कुतो5सि कस्यासि कथं त्वमागत: प्रत्रूहि शिल्पं तव विद्यते च यत्,विराटने कहा--भद्र पुरुष! मैं तुम्हें सवारी, धन और रहनेके लिये घर देता हूँ। तुम मेरे घोड़ोंको शिक्षा देनेवाले सारथि हो सकते हो, किंतु मैं पहले यह जानना चाहता हूँ कि तुम कहाँसे आये हो? किसके पुत्र हो और किसलिये तुम्हारा यहाँ आगमन हुआ है? तुममें जो कला-कौशल हो, उसे भी बताओ
virāṭa uvāca | dadāmi yānāni dhana-niveśanaṃ mamāśvasūto bhavitu tvam arhasi | kuto 'si kasyāsi kathaṃ tvam āgataḥ prabrūhi śilpaṃ tava vidyate ca yat |
قال فيرَاطَة: «أيها الرجل الصالح، أمنحك مركوباتٍ تركبها، ومالًا، ومسكنًا في داري. إنك أهلٌ لأن تكون مُدرّب خيلي وسائق عربتي. غير أني أريد أولًا أن أعلم: من أين جئت، ابنُ مَن أنت، ولأي غرضٍ قدمت إلى هنا؟ وأخبرني أيضًا بما لديك من صنعةٍ أو مهارة.»
विराट उवाच
Educational Q&A
A ruler should combine generosity with discernment: offering support and employment to a newcomer, yet responsibly verifying identity, intentions, and competence (śilpa) before entrusting sensitive duties like managing horses and chariots.
King Virāṭa addresses a newcomer at his court, promising material support and proposing a role connected with horses and chariot-driving, but he first questions the person’s origin, lineage, reason for arrival, and professional skill.