Shloka 2
इन्द्रवृत्रयुद्धवर्णनम्
Indra–Vṛtra Conflict and the Adversaries’ Tapas-Targeting Counsel
लोमशजी कहते हैं--राजन्! इल्वलने महर्षिसहित उन राजाओंको आता जान मन्त्रियोंके साथ अपने राज्यकी सीमापर उपस्थित होकर उन सबका पूजन किया ।। तेषां ततो<सुरश्रेष्ठस्त्वातिथ्यमकरोत् तदा । सुसंस्कृतेन कौरव्य भ्रात्रा वातापिना यदा,कुरुनन्दन! उस समय असुरश्रेष्ठ इल्वलने अपने भाई वातापिका मांस राँधकर उसके द्वारा उन सबका आतिथ्य किया
lomaśa uvāca—rājan! ilvalena maharṣi-sahitaṃ tān rājñaḥ āyānto jñātvā mantribhiḥ saha sva-rājya-sīmni upasthāya teṣāṃ sarveṣāṃ pūjanaṃ kṛtam. teṣāṃ tataḥ asura-śreṣṭhaḥ tv ātithyam akarot tadā, su-saṃskṛtena kauravya bhrātrā vātāpinā yadā.
قال لوماشَ: «أيها الملك! لما علم إيلفالا أن أولئك الملوك، ومعهم كبار الحكماء، مقبلون، خرج مع وزرائه إلى حدود مملكته فأكرمهم جميعًا. ثم إن ذلك المتقدّم من الأَسُورَة—يا كاورَفَ—قدّم لهم الضيافة بأن جعل أخاه فاطابي، بعد أن أُحسن “إعداده” كَلَحْمٍ مطبوخ، يُقدَّم لهم طعامًا. وهكذا، تحت ستار توقير الضيف، أخفى نيةً قاسيةً ماكرة.»
लोगमश उवाच
Educational Q&A
The passage contrasts true ātithya-dharma (righteous hospitality) with its counterfeit: outward honor can hide harmful intent. Ethical conduct is judged not merely by ritual forms of welcome but by inner motive and non-violence toward guests.
Ilvala learns that kings accompanied by sages are arriving. He goes to the frontier with ministers, honors them, and then offers hospitality by serving a dish made from his brother Vātāpi—setting up a deceitful and dangerous trap under the guise of welcoming guests.