Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

अगस्त्यस्य वित्तयाचनं तथा इल्वलोपभिक्षणनिर्णयः

Agastya’s request for wealth and the decision to seek resources from Ilvala

तामिल्वलेन महता स्वरेण वाचमीरिताम्‌ । श्रुत्वातिमायो बलवान क्षिप्रं ब्राह्मगकण्टक:,राजन! इल्वलके द्वारा उच्चस्वरसे बोली हुई वाणी सुनकर वह अत्यन्त मायावी ब्राह्मणशत्रु बलवान्‌ महादैत्य वातापि उस ब्राह्मणकी पसलीको फाड़कर हँसता हुआ निकल आया

tām ilvalena mahatā svareṇa vācam īritām | śrutvātimāyī balavān kṣipraṃ brāhmaṇakaṇṭakaḥ || rājan! ilvalakena uccasvarase bolī huī vāṇī sunkar vaha atyanta māyāvī brāhmaṇa-śatru balavān mahādaittya vātāpi usa brāhmaṇa kī pasalī ko phāṛkar haṃsatā huā nikal āyā |

أيها الملك! لما سمع فاطابي—ذلك العفريت الجبار شديد المكر، عدوّ البرهمنة ومؤذيهم—النداء الذي أطلقه إلفالا بصوتٍ عالٍ، اندفع سريعًا ضاحكًا، وقد شقّ جنبَ البرهمن وخرج منه.

ताम्that (speech/voice), her/it
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
इल्वलेनby Ilvala
इल्वलेन:
Karana
TypeNoun
Rootइल्वल
FormMasculine, Instrumental, Singular
महतāwith great
महतā:
Karana
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
स्वरेणwith (a) voice, tone
स्वरेण:
Karana
TypeNoun
Rootस्वर
FormMasculine, Instrumental, Singular
वाचम्speech, utterance
वाचम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Accusative, Singular
ईरिताम्uttered, spoken
ईरिताम्:
TypeParticiple
Rootईरित
FormFeminine, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
FormAbsolutive (Gerund)
अतिमायःexceedingly magical/illusory
अतिमायः:
Karta
TypeAdjective
Rootअतिमाय
FormMasculine, Nominative, Singular
बलवान्strong, powerful
बलवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र
ब्राह्मणकण्टकःthorn/enemy of Brahmins
ब्राह्मणकण्टकः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मणकण्टक
FormMasculine, Nominative, Singular

लोगश उवाच

I
Ilvala
V
Vātāpi
B
brāhmaṇa (a brahmin victim)
R
rājan (the king being addressed)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical contrast between dharma and adharma: deceit and cruelty directed at the righteous (especially brahmins/ascetics) may seem powerful, but such conduct is morally corrosive and invites eventual downfall when met by genuine spiritual discipline and truth.

Ilvala calls out loudly; upon hearing that call, the demon Vātāpi—known for persecuting brahmins—swiftly emerges laughing by ripping open the brahmin’s side, describing a gruesome moment in the Ilvala–Vātāpi deception episode.