Shloka 15
Tīrtha-yātrā: Prayāga-saṅgama and Gayaśiras—Rājarṣi Gaya’s Mahāyajña
धूतपाप्मा सहास्माभिलोंमशेनाभिपालित: । “नरेश्वर! आप पापरहित हैं, धौम्य मुनि, परम बुद्धिमान् नारदजी तथा महातपस्वी देवर्षि लोमशने जिन-जिन तीर्थोंका वर्णन किया है, उन सबमें आप महर्षि लोमशजीसे सुरक्षित हो हमारे साथ विधिपूर्वक भ्रमण करें” ।। १३-१४ $ ।। स राजा पूज्यमानस्तैहर्षादश्रुपरिप्लुत:,लोमशं समनुज्ञाप्य धौम्यं चैव पुरोहितम् । पाण्डवश्रेष्ठ युधिष्ठिर अपने वीर भ्राता भीमसेन आदिसे घिरकर खड़े थे। उन ब्राह्मणोंद्वारा इस प्रकार सम्मानित होनेपर उनके नेत्रोंमें हर्षके आँसू भर आये। उन्होंने देवर्षि लोमश तथा पुरोहित धौम्यजीकी आज्ञा लेकर उन सब ऋषियोंसे “बहुत अच्छा' कहकर उनका अनुरोध स्वीकार कर लिया
dhūtapāpmā sahāsmābhir lomaśenābhipālitaḥ | “nareśvara! āpa pāparahita haiṃ, dhaumya muni, parama buddhimān nāradajī tathā mahātapasvī devarṣi lomaśane jin-jin tīrthoṃkā varṇana kiyā hai, un sabmeṃ āpa maharṣi lomaśjīse surakṣita ho hamāre sātha vidhipūrvak bhramaṇa kareṃ” || 13-14 || sa rājā pūjyamānas tair harṣād aśrupariplutaḥ, lomaśaṃ samanujñāpya dhaumyaṃ caiva purohitam | pāṇḍavaśreṣṭha yudhiṣṭhira apne vīra bhrātā bhīmasena ādi se ghirakar khaṛe the | un brāhmaṇoṃdvārā is prakār sammānit honepar unke netroṃmeṃ harṣke āṃsū bhar āye | unhoṃne devarṣi lomaś tathā purohita dhaumyajī kī ājñā lekar un sab ṛṣiyoṃse “bahut acchā” kahkar unakā anurodh svīkār kar liyā ||
قال فايشامبايانا: «أيها الملك، إنك بريء من الإثم. لقد وصف الحكيم دهاوميا، ونارادا بالغ الحكمة، والديفارشي لوماشا، صاحب التقشّف العظيم، تيرثاتٍ كثيرة؛ فلتسافر معنا إلى جميع تلك التيرثات على الوجه المشروع وبحسب الطقوس، وأنت في كنف حماية المَهارِشي لوماشا.» ولما أكرمه أولئك البراهمة على هذا النحو، غمر الفرح الملك (يودهيشثيرا) فامتلأت عيناه بالدموع. وكان محاطًا بإخوته الأبطال مثل بهيماسينا؛ فاستأذن الديفارشي لوماشا وكاهنه دهاوميا، ثم قال: «ليكن كذلك»، وقَبِلَ طلب الحكماء المجتمعين.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is strengthened through humble receptivity to wise counsel and through disciplined, rule-guided practice (vidhipūrvaka tīrtha-yātrā). Even a king acts rightly by seeking permission from spiritual authorities and accepting guidance meant for his moral purification.
The Brahmins and sages urge Yudhiṣṭhira to undertake a pilgrimage to the tīrthas described by Dhaumya, Nārada, and Lomaśa, assuring him of Lomaśa’s protection. Yudhiṣṭhira, moved to tears by their honour, asks permission from Lomaśa and Dhaumya and agrees to the journey.