Shloka 5
अध्याय ९० — लोमशोपदेशः तथा तीर्थयात्रानिश्चयः
Lomaśa’s Counsel and the Resolve for Pilgrimage
पुण्यं चाख्यायते दिव्यं शिवमग्निशिरोडनघ । सहदेवो5यजद् यत्र शम्याक्षेपेण भारत,उधर ही अग्निशिर नामक दिव्य, कल्याणमय, पुण्यतीर्थ बताया जाता है। निष्पाप भरतनन्दन! उसी तीर्थमें सहदेवने शमीका डंडा फेंकवाकर, जितनी दूरीमें वह डंडा पड़ा था उतनी दूरीमें, मण्डप बनवाकर उसमें यज्ञ किया
puṇyaṃ cākhyāyate divyaṃ śivam agniśiro 'nagha | sahadevo 'yajad yatra śamyākṣepena bhārata ||
قال دهاوميا: «يا من لا إثم عليه، إن هذا الموضع المسمّى أغنيشِراس (Agniśiras) يُعلَن مَخاضةً مقدّسة—إلهيةً، مباركةً، مُطهِّرة. يا منحدرَ بهاراتا، هنا أقام سهاديفا القربان، فحدّد ساحة الطقس بإلقاء عصاً من خشب الشَّمي (śamī)، وأمر بإقامة مظلّة الذبيحة على مقدار المسافة التي سقطت عندها.»
धौम्य उवाच
Educational Q&A
Sacred geography (tīrthas) and correctly performed ritual action are presented as means of purification and the maintenance of dharma; auspicious places and proper boundaries for rites matter because they embody order, restraint, and reverence.
Dhaumya identifies Agniśiras as a renowned holy tīrtha and recalls that Sahadeva once performed a yajña there, determining the extent of the ritual space by casting a śamī-wood staff and setting up the sacrificial pavilion according to where it landed.