Shloka 89
युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya
कपिलाया: सवत्सायाश्चरन्त्या: पर्वते कृतम् सवत्साया: पदानि सम दृश्यन्तेडद्यापि भारत,राजन! वहाँ एक पर्वतपर चरनेवाली बछड़ेसहित कपिला गौका विशाल चरणचिह्न आज भी अंकित है। भरतनन्दन! बछड़ेसहित उस गौके चरणचिह्न आज भी वहाँ देखे जाते हैं
kapilāyāḥ savatsāyāś carantyāḥ parvate kṛtaṃ savatsāyāḥ padāni samadṛśyante ’dyāpi bhārata | rājan! vahāṃ eka parvatapar caranevālī bachṛe-sahita kapilā gau ke viśāla caraṇacihna āja bhī aṅkita haiṃ | bharatanandana! bachṛe-sahita us gau ke caraṇacihna āja bhī vahāṃ dekhe jāte haiṃ |
قال غُولَسْثْيَا: «يا بهاراتا، إن آثارَ أقدام بقرة كَپِلا (Kapilā) الشقراء، وهي تمشي ومعها عجلُها، لا تزال إلى اليوم ظاهرةً بجلاء، مطبوعةً على ذلك الجبل. أيها الملك، إن علامات الحوافر العظيمة لتلك البقرة مع ولدها ما تزال منقوشةً هناك. يا سليلَ بهاراتا، إن تلك الآثار تُرى هناك حتى الآن.»
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the authority of enduring sacred signs in the landscape: visible traces become a form of testimony that links present observers to a remembered, meaningful event, encouraging reverence and faith in the moral-sacred order associated with such places.
The speaker points out a mountain where the hoof-prints of a tawny cow (Kapilā) and her calf are said to remain imprinted even now, presenting this as a remarkable, still-visible marker for the king/descendant of Bharata.