Shloka 128
युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya
विराजति यथा सोमो मेघैर्मुक्तो नराधिप । जातिस्मरमुपस्पृश्य शुचि: प्रयतमानस:,राजेन्द्र! उसमें निवास करनेसे मनुष्य कभी दुर्गतिमें नहीं पड़ता। सबको वर देनेवाले अविनाशी महादेव रुद्रके समीप जाकर मनुष्य मेघोंके आवरणसे मुक्त हुए चन्द्रमाकी भाँति सुशोभित होता है। नरेश्वर! वहीं जातिस्मरतीर्थ है; जिसमें स्नान करके मनुष्य पवित्र एवं शुद्धचित्त हो जाता है। अर्थात् उसके शरीर और मनकी शुद्धि हो जाती है
virājati yathā somo meghair mukto narādhipa | jātismaram upaspṛśya śuciḥ prayatamānasaḥ ||
يا سيّد الناس، كما يشرق القمر إذا تحرّر من ستر السحاب، كذلك يصير المرء متألّقًا بعد الاقتراب من هذا الموضع المقدّس. وبالاغتسال في التيرثا المسمّى «جاتيسمارا» يغدو الإنسان طاهرًا، ذا ذهنٍ منضبطٍ ومطهَّر. والإقامة هنا لا تُوقع المرء في الشقاء؛ وبالذهاب إلى جوار مهاديفا رودرا الذي لا يفنى، واهب النِّعَم، ينال تطهيرًا باطنًا وظاهرًا.
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
Pilgrimage and ritual bathing at a sacred tīrtha, combined with disciplined intention, purify both body and mind; proximity to Mahādeva (Rudra) is portrayed as removing the ‘covering’ of impurity and misfortune, like clouds leaving the Moon.
Ghūlastya addresses a king and praises a specific sacred site—Jātismara-tīrtha—describing its power to prevent downfall and to purify the pilgrim, using the image of the Moon shining once clouds disperse, and linking the tīrtha’s efficacy to nearness to Rudra.