Shloka 3
Kāmyake Arjuna-viyogaḥ — The Pandavas’ despondency in Kāmyaka during Arjuna’s absence
आगतायां तु वैदर्भ्या सपुत्रायां नलो नृपः । वर्तयामास मुदितो देवराडिव नन्दने,पुत्र और पुत्रीसहित दमयन्तीके आ जानेपर राजा नल सब बर्ताव-व्यवहार बड़े आनन्दसे सम्पन्न करने लगे। जैसे नन््दनवनमें देवराज इन्द्र शोभा पाते हैं, उसी प्रकार वे जम्बूद्वीपके समस्त राजाओंमें प्रकाशमान हो रहे थे। वे महायशस्वी नरेश अपने राज्यको पुनः वापस लेकर उसका न्यायपूर्वक शासन करने लगे
āgatāyāṃ tu vaidarbhyā saputrāyāṃ nalo nṛpaḥ | vartayāmāsa mudito devarāḍ iva nandane ||
فلما قدمت أميرةُ فيداربها (دَمَيَنْتِي) ومعها ولدُها، ابتهج الملكُ نالا. وفي سرورٍ بالغٍ استأنف شؤونَ الحياة الملكية وآدابَ الضيافة، متلألئًا بين الملوك كإندرا في بستان نندَنَة. ولمّا استعاد مُلكه، عاد ذلك الملكُ الجليلُ إلى الحكم بالعدل، مُعيدًا النظامَ والوقارَ والدَّهَرْمَا بعد الشدائد.
बृहदश्च उवाच
Educational Q&A
A ruler’s dharma is fulfilled not merely by recovering power but by restoring just governance and proper royal conduct; personal joy (family reunion) should harmonize with public responsibility (nyāya).
Damayantī returns to Nala with their child; Nala is overjoyed, shines again in royal splendor, and—having regained his kingdom—resumes ruling in a just and orderly manner.