Shloka 4
दमयन्ती–बाहुकसंवादः
Damayantī’s Dialogue with Bāhuka; Recognition and Disclosure
Devanagari script
ब्रूयाश्वैनं कथान्ते त्वं पर्णादवचनं यथा । प्रतिवाक्यं च सुश्रोणि बुद्धयेथास्त्वमनिन्दिते,सुश्रोणि! तुम बातचीतके सिलसिलेमें इसके सामने पर्णाद ब्राह्मणवाली बात कहना और अनिन्दिते! यह जो उत्तर दे, उसे अच्छी तरह समझना
Translation
يا سُشْرونِي—عند ختام الحديث قولي له كما قال البراهمن پَرْنَادَا. ويا من لا عيب فيها—تفهّمي جيدًا ما يردّ به من جواب.
Word by Word
ब्रूयाःyou should say / tell
ब्रूयाः:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
FormVidhi-linga, optative (injunctive sense), 2, singular, Parasmaipada
अश्वO Ashva (name)
अश्व:
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Formmasculine, vocative, singular
एनम्him
एनम्:
Karma
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formmasculine, accusative, singular
कथा-अन्तेat the end of the conversation/story
कथा-अन्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकथान्त (प्रातिपदिक)
Formmasculine, locative, singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formnominative, singular
पर्णाद-वचनम्the statement/words of Parṇāda
पर्णाद-वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootपर्णादवचन (प्रातिपदिक)
Formneuter, accusative, singular
यथाas / in the manner that
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
प्रतिवाक्यम्the reply / counter-speech
प्रतिवाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतिवाक्य (प्रातिपदिक)
Formneuter, accusative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
सुश्रोणिO fair-hipped one (address)
सुश्रोणि:
TypeNoun
Rootसुश्रोणि (प्रातिपदिक)
Formfeminine, vocative, singular
बुद्धयेथाःyou should understand / comprehend
बुद्धयेथाः:
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
FormVidhi-linga, optative (injunctive sense), 2, singular, Atmanepada
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formnominative, singular
अनिन्दितेO blameless one
अनिन्दिते:
TypeAdjective
Rootअनिन्दित (प्रातिपदिक)
Formfeminine, vocative, singular
सुश्रोणिO fair-hipped one
सुश्रोणि:
TypeNoun
Rootसुश्रोणि (प्रातिपदिक)
Formfeminine, vocative, singular
Speaker
बृहदश्चव उवाच
Meter (Chandas)
Sandhi Notes